مقدمه
هر کاری، راه و روش مخصوص به خود را دارد؛ حتی بوسیدن کودک! برای ما بزرگسالان، بوسیدن کودک یک کار دوست داشتنی و لذت بخش است که هدف آن، نشان دادن مهر و علاقه ما به کودک است. اما آیا تا به حال به این فکر کردهاید که شاید کودکی که خیلی راحت و بدون مقدمه او را میبوسید، از این کار خوشش نیاید! شاید برایتان عجیب باشد اما متأسفانه بسیاری از کودکان تمایلی به بوسیده شدن ندارند؛ یا به طور کلی یا توسط افراد خاصی. روانشناسان معتقدند که رعایت قوانین بوسیدن کودک علاوه بر حفظ حرمت و شأن کودک میتواند از ایجاد سوء تفاهم و ناراحتی برای طرفین (هم کودک و هم طرف مقابل که قصد بوسیدن او را دارد) جلوگیری کند. در مطلب امروز در مورد مهمترین قوانین بوسیدن کودک صحبت خواهیم کرد.
ضرورت قوانین بوسیدن کودک
شاید با خودتان فکر کنید که چرا بوسیدن کودک باید در چارچوب مشخصی انجام شود؟ ضرورت وضع قوانین برای بوسیدن کودک چیست؟ چه این سوال را در جایگاه یک والد بپرسید و چه در جایگاه کسی که عاشق بوسیدن کودکان است، باید بدانید که بوسیدن بدون قاعده کودک میتواند به ضرر او باشد! بله درست متوجه شدید.
به عنوان مثال اگر شما یک نوزاد تازه متولد شده را ببوسید، او را در معرض ابتلا به بیماریهای مختلفی قرار خواهید داد زیرا هنوز سیستم ایمنی بالغ و کاملی ندارد. متأسفانه، این یک مورد بسیار جدی است و هر ساله باعث میشود تعداد زیادی از نوزادان در بخش مراقبتهای ویژه بستری شوند.
بوسیدن زورکی کودکان نوپا و بزرگتر نیز میتواند واقعا آسیب رسان باشد. زیر این پیغام را به کودک میدهد که نظر و خواسته او اهمیتی ندارد و احساسات و علایق سایرین نسبت به او در اولویت است. این امر باعث کاهش اعتماد بنفس کودک میشود و احتمال بیشتری خواهد داشت که او در آینده در مقابل خواستههای نابجای سایرین به راحتی تسلیم شود.
قوانین بوسیدن کودک برای پدر و مادر
رعایت قوانین بوسیدن کودک، اهمیت بسیاری دارد؛ حتی برای پدر و مادرها! با این حال قوانین بوسیدن کودک توسط پدر و مادر با سایر افراد متفاوت است. بوسیدن کودک توسط پدر و مادر، یکی از بهترین روشهای ابراز احساسات به کودک است. همه ما میدانیم که بوسیدن کودک توسط پدر و مادر به افزایش عزت نفس، کاهش پرخاشگری، تقویت رابطه عاطفی و کاهش استرس کودک منجر میشود. با این حال توصیه میشود والدین نیز در هنگام بوسیدن کودکانشان به چند قانون ساده توجه کنند. به عنوان مثال:
- اگر نوزاد شما زیر ۳ ماه دارد، از بوسیدن او خودداری کنید و به دیگران هم اجازه ندهید او را ببوسند.
- هر بار قبل از بوسیدن از او اجازه بگیرید و بپرسید که آیا دوست دارد بوسیده شود یا خیر. در مورد کودکانی که هنوز حرف نمیزنند، به زبان بدن و حالت چهره کودک دقت کنید تا متوجه شوید تمایل دارد او را ببوسید یا خیر.
- اگر کودکتان به صورت شفاهی یا با حرکات بدن نشان داد که نمیخواهد بوسیده شود، لطفا ناراحت نشوید و خواسته او را با لبخند و مهربانی تأیید کند. اجازه ندهید که کودک به خاطر بیان کردن نظر و اعلام خواستهاش شرمنده شود یا عذاب وجدان بگیرد. به او اطمینان دهید که اصلا ناراحت نیستید و هر زمان که بخواهد، با اشتیاق او را خواهید بوسید.
- از بوسیدن لب و دهان کودک خودداری کنید. زیرا این نواحی جزء حریم خصوصی کودک محسوب میشوند و باید از سنین پایین، حد و مرزهای بدن را به او آموزش دهید.
- از بوسیدن محکم یا فشار دادن کودک در هنگام بوسیدن خودداری کنید. درست است که این کارها از علاقه و عشق شما نشأت میگیرد اما احتمال زیادی دارد که باعث ترس، اذیت و درد کودکان شود.
- برخی از کودکان به طور ذاتی تمایل زیادی به بوسیده و لمس شدن ندارند (حتی توسط پدر و مادر). لطفا به خواسته آنها احترام بگذارید و از روشهای دیگر برای ابراز احساسات خود استفاده نمایید.
قوانین بوسیدن کودک برای سایر افراد
پدر و مادر، تنها اطرافیان کودک نیستند و بنابراین باید قوانینی برای بوسیدن کودک توسط دیگران نیز وضع نمایند. گاهی اوقات افراد مختلف، مرزهای کودک را زیر پا میگذارند و انتظار محبت جسمی نظیر بوسیدن کودک دارند؛ حتی زمانی که کودک به وضوح نشان میدهد که با آنها راحت نیست. با وجود آنکه مطمئنا قصد آنها بی احترامی به کودک نیست اما پایبندی به حق فرزندتان برای امتناع از بوسیده شدن، درس مهمی برای همه و البته خود کودک است.

به موارد زیر دقت کنید.
- اگر نوزاد کمتر از سه ماه دارید، کاملا شفاف اعلام کنید که کسی حق بوسیدن او را ندارد. نوزاد شما در این سن به شدت آسیب پذیر است و مسئولیت مراقبت از سلامتی او کاملا به عهده شماست. قانون نبوسیدن کودک زیر سه ماه باید برای همه رعایت شود (پدر بزرگ و مادر بزرگ، پرستار بچه، دوستان و نزدیکان شما). سلامت نوزاد شما در اولویت قرار دارد بنابراین با رعایت ادب و احترام از اطرافیان بخواهید که کودکتان را نبوسند.
- اگر کودک شما بشدت خجالتی است یا هنوز نمیتواند به طور کامل حرف بزند، میتوانید با زیر نظر گرفتن حرکات و حالت کودکتان متوجه شید که تمایلی به بوسیده شدن دارد یا نه. در این شرایط بهتر است شما به عنوان والد وارد عمل شوید و از جانب کودکتان صحبت کنید.
- اگر کودک شما میتواند به راحتی حرف بزند، در یک محیط آرام و صمیمی در مورد اینکه چه کسانی میتوانند او را ببوسند صحبت کنید. افراد امن زندگی کودک را به او معرفی کنید و توضیح دهید که اگر دوست داشت، میتواند به آنها اجازه بوسیدن دهد.
- به کودک توضیح دهید که افراد غریبه، به عنوان مثال کسانی که در پارک یا فروشگاه میبیند، حق بوسیدن او را ندارند؛ حتی اگر مهربان بنظر برسند و به او لبخند بزنند.
- به کودک خود بیاموزید که میتواند از جمله «من بوسیدن را دوست ندارم» استفاده کند. از او بخواهید که خواسته خود را با احترام و بدون شرمندگی به زبان بیاورد و در فرصت مناسب، او را تشویق کنید که توانسته نظرش را به طور مستقل بیان کند. آموزش صحیح نه گفتن به کودک، گام بزرگی در جلوگیری از بروز مشکلات جسمی و روحی در سالهای بعد است.
- اگر قرار است به یک مهمانی بروید یا برایتان مهمان بیاید، میتوانید از قبل از کودکتان بپرسید که آیا دوست دارد بوسیده شود یا خیر. با این کار، کودکتان در عمل انجام شده قرار نخواهد گرفت و شما نیز میتوانید در صورت لزوم مداخله کنید و مخالفت او را با بوسیده شدن اعلام نمایید.
- به کودکتان بیاموزید که هیچ کس حق ندارد او را از لب و سایر نواحی خصوصی ببوسد. بوسه بر گونه، پیشانی و سر و دست کودک ایرادی ندارد.
- اگر یکی از دوستان یا اعضای فامیل جملاتی نظیر «یه بوس بده تا بهت شکلات بدم» را به کودکتان گفت، شما بلافاصله مداخله کنید و به کودکتان بگویید که مجبور نیست این کار را انجام دهد. بدین ترتیب به او میآموزید که خواسته و نظر خود را تحت تأثیر شرایط و پیشنهادهای اطرافیان فراموش نکند.
- هرگز به خاطر خوشحالی دوستان یا بستگان، کودک خود را وادار به بوسیده شدن نکنید. به خواسته و نیاز کودکتان احترام بگذارید تا علاوه بر اطرافیان، کودکتان نیز به ارزش و احترام خود پی ببرد و اعتماد بنفس بیشتری داشته باشد.
مزایای قوانین بوسیدن کودک
وقتی کودک خود را مجبور میکنید که اجازه دهد کسی (از جمله خود شما) او را ببوسد، به این معناست که وارد مرز و حریم کودکتان شدهاید. وادار کردن کودک به بوسیده شدن توسط یکی از اقوام یا هر کس دیگر، صرف نظر از رابطه او با فرزند شما باعث میشود که کودکتان کنترل بدن خود را نداشته باشد. مطمئنا شما نمیخواهید این پیام را به کودکتان بدهید که نمیتواند برای بدن خود تصمیم گیری کند.
کودکانی که باور میکنند اختیار بدنشان را ندارند، بیشتر در معرض آزار جنسی و سوء استفاده قرار میگیرند. وقتی به کودکتان اجازه میدهید که نظر خود در مورد بوسیده شدن را آزادانه اعلام کند، در واقع به او میآموزید که رضایت و احساسی که دارد را در اولویت قرار دهد؛ نه نظر و احساس دیگران را. بدین ترتیب او در سالهای بعد و بزرگسالی راحتتر نظرش را اعلام میکند و کمتر تحت تأثیر فشار شرایط و نظر دیگران، از خواستهاش چشم پوشی خواهد کرد.
رعایت قوانین بوسیدن کودک میتواند فواید زیر را به همراه داشته باشد:
- افزایش اعتماد بنفس کودک
- تعیین چارچوب و حد و مرز برای اطرافیان
- آموزش توانایی نه گفتن به کودک
- کمک به کودک برای تشخیص احساسات و نیازهای واقعی اش
- احترام به بدن کودک
- جلوگیری از آزار جنسی و سوء استفادههای احتمالی در آینده
- کمک به حفظ سلامت جسمی و روحی کودک
- تقویت رابطه عاطفی کودک با والدین ؛ بواسطه محترم شمردن حد و مرزها و خواستههای کودک
حرف آخر
تا به حال چند بار فرزندتان را تشویق کردهاید که اجازه دهد خاله، عمو و … او را ببوسند؟ اگر در مقابل امتناع کودکتان از این کار، او را سرزنش کردهاید، باید بدانید که سخت در اشتباهید. بوسیدن کودک نیز چارچوب خاصی دارد و بدون تمایل و رضایت او حتی خود شما (به عنوان والد) نیز نباید او را ببوسید. بوسیدن کودکان زیر سه ماه به طور کلی ممنوع است زیرا میتواند به مشکلات سلامتی جدی منجر شود. بوسیدن کودکان بزرگتر نیز فقط باید با رضایت کامل آنها انجام شود؛ بدون آنکه نگران ناراحت شدن طرف مقابل باشید.
