فواید آموزش زبان دوم به کودکان و سن مناسب برای شروع آموزش

مقدمه

آموزش زبان دوم به کودکان و کمک به آنها در روند یادگیری آن می‌تواند یک راه موثر برای موفقیت بیشتر و پیشرفت آسان‌تر آنها در سال‌های بعد باشد. یادگیری یک زبان جدید، درهای زیادی را به روی فرزند شما می‌گشاید و او می‌تواند مسیرهای جدیدی را دنبال کند که در غیر اینصورت احتمالا با آنها آشنا نمی‌شد. آموزش زبان دوم به کودکان، یک معامله دو سر برد است؛ هم برای کودکان و هم برای خانواده و جامعه آنها. در مطلب امروز به شما خواهیم گفت که فواید آموزش زبان دوم به کودکان چیست و چه سنی برای شروع آموزش مناسب‌تر است.

فواید آموزش زبان دوم به کودکان

مطالعات نشان داده است که افراد دوزبانه در اموری که مستلزم انجام چند کار به طور همزمان و تمرکز کردن است، بهتر از افراد تک زبانه عمل می‌کنند. اسکن‌های مغزی نشان می‌دهد که دوزبانه‌ها ماده خاکستری بیشتری در مناطقی از مغزشان دارند که در عملکرد اجرایی دخیل است. محققان بر این باورند که تلاش برای انتخاب مداوم زبان مناسب در زمان مناسب، همانند نوعی «ژیمناستیک ذهنی» برای دوزبانه‌ها است که باعث افزاش قدرت تمرکز آنها می‌شود. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که حتی نوزادان کمتر از یک سال که در معرض چندین زبان قرار می‌گیرند، نسبت به سایر کودکان الگوهای شناختی متفاوتی در مغزشان ایجاد می‌کنند. با این اوصاف بیایید به مهم‌ترین مزایای آموزش زبان دوم به کودکان نگاهی بیندازیم.

بهبود مهارت‌های حافظه

مغز انسان قادر است حجم عظیمی از اطلاعات را ذخیره کند. مغز می‌تواند اتفاقات، داستا‌ن‌ها و مطالب کتاب و تاریخ‌های مهم را ذخیره کند و نام و چهره افرادی که اخیراً یک یا دو بار ملاقات کرده‌ایم، تشخیص دهد. یادگیری یک زبان جدید به خصوص در دوران کودکی به ایجاد ارتباطات عصبی قوی‌تر بین سمت راست و چپ مغز کمک می‌کند که این امر به مهارت‌های حافظه بهتر منجر می‌شود. افزایش ظرفیت برای به خاطر سپردن اطلاعات در کودکان دوزبانه باعث می‌شود که آنها امور زندگی روزمره خود را بسیار ساده‌تر و بدون تلاش به خاطر بسپارند. به همین دلیل است که کودکان دوزبانه در حل مسئله، برنامه ریزی و تمرکز بسیار بهتر از کودکان تک زبانه عمل می‌کنند.

درک بیشتر از فرهنگ‌های دیگر

یادگیری زبان دوم در سنین پایین به کودکان کمک می‌کند تا فرهنگ‌ها و ارزش‌های دیگر را درک کنند. کودک دو زبانه می‌تواند با فرهنگ‌های مختلف، رابطه بهتری برقرار کند و تفاوت‌های بین فرهنگ‌های مختلف را به عنوان یک مسئله مثبت و عادی بپذیرد.

بهبود مهارت‌های شنیداری

محققان معتقدند آموزش زبان دوم به کودکان در سنین پایین باعث می‌شود که آنها با وضوح بیشتری گوش کنند. این مسئله به کودکان کمک می‌کند که بهتر یاد بگیرند و سؤالات و پاسخ‌های اطرافیان را برای آنها آسان‌تر درک کنند. کودکان دو زبانه می‌توانند نکات اصلی صحبت‌های دیگران را سریع‌تر درک کنند و بیشتر از آنچه در ظاهر می‌گویند، منظورشان را بفهمند. 

تمایل به یادگیری زبان‌های بیشتر در آینده

یادگیری زبان دوم در سنین پایین باعث می‌شود که کودکان تمایل بیشتری برای یادگیری زبان‌های دیگر در سال‌های بعد داشته باشند. این امر به آنها کمک می‌کند گرامر، تلفظ و واژگان را بهتر درک کنند. در اینصورت کودکان می‌توانند یک ارتباط کاملا روان برقرار کنند و درک بهتری از دنیای اطراف خود داشته باشند که آنها را مشتاق یادگیری زبان‌های دیگر می‌کند. یادگیری زبان‌های جدید می‌تواند فرصت‌های بیشتری را در آینده پیش روی آنها قرار دهد.

تقویت توانایی‌های کودک در زبان مادری

سال‌ها پیش مردم بر این باور بودند که یادگیری زبان دوم باعث سردرگمی کودک می‌شود. اما اکنون تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که یک زبان خارجی را می‌آموزند، در زبان مادری خود بهتر از دانش‌آموزان غیر دوزبانه عمل می‌کنند. تحقیقات دیگر نشان داده است کودکانی که زبان دوم را یاد می‌گیرند، زودتر شروع به خواندن می‌کنند و هر چه زودتر در معرض زبان دوم قرار بگیرند، مزیت آن افزایش می‌یابد. علاوه بر این، کودکان دوزبانه در تشخیص جملات نادرست گرامری بهتر از تک زبانه‌ها هستند. 

آسان‌تر بودن آموزش زبان دوم به کودکان

شاید شنیده باشید که نوزادان و کودکان کم سن و سال در یادگیری زبان همانند اسفنج عمل می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که یک «دوره بحرانی یا بازه حیاتی» برای فراگیری زبان وجود دارد؛ یعنی زمانی که مغز کاملا آماده یادگیری است. پس از بلوغ استعداد ما برای فراگیری زبان دوم کاهش می‌یابد. 

تأخیر در شروع زوال ذهنی

زوال عقل یکی از مشکلات سلامتی رایج در سنین بالاست. به گفته کارشناسان، با ادامه یادگیری چیزهای جدید و استفاده بیشتر از مغز می‌توانیم پیری مغز را به تعویق بیندازیم. هر چه کودک به زبان‌های بیشتری صحبت کند، مغز او بیشتر تلاش می‌کند تا سالم بماند. صحبت کردن به زبان دیگر به کودک کمک می‌کند تا از مغز خود استفاده کند و به دلیل تلاش اضافی مورد نیاز برای صحبت کردن به زبان دوم، آن را برای مدت طولانی‌تری فعال نگه دارد. 

افزایش فرصت‌های شغلی 

آموزش زبان دوم برای نیروی کار آینده بسیار مهم است و دو زبانه بودن می‌تواند گزینه‌های شغلی پیش روی کودک شما را افزایش دهد. بسیاری از مشاغل در زمینه آموزش، مراقبت‌های بهداشتی، مددکاری اجتماعی، امنیت ملی، ترجمه، گردشگری و تجارت بین المللی به افرادی نیاز دارند که دو زبانه هستند. در نتیجه فرصت‌های شغلی بیشتری برای کسانی که می‌توانند به زبان دوم صحبت کنند، ایجاد می‌شود. همچنین مسلط بودن به یک زبان خارجی می‌تواند واجد شرایط بودن برای مشاغل، دوره‌های کارآموزی و برنامه‌های تحصیلی در کشورهای دیگر را آسان‌تر کند.

گنجینه واژگان قوی‌تر

کودکانی که در سنین پایین یادگیری زبان دوم را آغاز می‌کنند، دایره لغات بیشتری خواهند داشت. آنها می‌توانند بیشتر از آنچه می‌شنوند و می‌گویند، مسائل را درک کنند و به راحتی به زبانی که انتخاب می‌کنند صحبت نمایند. همچنین آنها تمایل دارند هر روز لغات جدیدی یاد بگیرند که این مسئله باعث می‌شود در سنین پایین‌تر، دایره لغات بیشتری داشته باشند.

درک ساده‌تر کلمات نوشته شده

یادگیری زبان دوم می‌تواند به کودکان کمک کند تا به راحتی مهارت‌های ارتباطی نوشتاری خود را توسعه دهند. این کودکان با بزرگتر شدن قادر خواهند بود متون نوشته شده را به زبان دلخواه خود بفهمند. آموزش زبان دوم به کودکان، خواندن، نوشتن و بیان واضح افکار و احساسات را برای آنها آسان‌تر می‌کند. یادگیری زبان دوم در سنین پایین باعث می‌شود تا کودکان تمرکز و توجه بیشتری داشته باشند که به آنها کمک می‌کند سریع‌تر و کارآمدتر بخوانند. این مسئله همچنین می‌تواند مهارت‌های نوشتاری آنها را در زبان مورد نظرشان بهبود ببخشد.

اعتماد به نفس بیشتر

یادگیری زبان دوم در کودکی اعتماد به نفس کودکان را افزایش می‌دهد زیرا آنها می‌توانند از زبانی که می‌خواهند برای بیان راحت‌تر استفاده کنند. کودکان دوزبانه قادرند با روانی بیشتری ارتباط برقرار کنند و مجبور نیستند برای درک کلمات جدید از والدین خود کمک بخواهند. این امر برای عزت نفس آنها فوق العاده مفید است و باعث می‌شود احساس بهتری نسبت به خودشان داشته باشند. آنها همچنین نسبت به سایر زبان آموزان کمتر خجالتی هستند و تمایل دارند بدون ترس از شرم، مهارت‌های زبانی تازه خود را امتحان کنند.

سن مناسب برای شروع آموزش زبان دوم به کودکان

نظریه‌های مختلفی درباره سن مناسب آموزش زبان دوم به کودکان وجود دارد. با کمی پرس و جو متوجه می‌شوید که به طور کلی ۳ دیدگاه پیرامون زمان مناسب برای شروع آموزش زبان دوم به کودکان مطرح می‌شود:

• بسیاری از کارشناسان معتقدند که آموزش زبان دوم به کودکان باید از سنین خیلی پایین (زیر ۲ سال) آغاز شود. زیرا سه سال اول زندگی، دوره حیاتی برای یادگیری محسوب می‌شود. یعنی کودکان تا سه سالگی، توانایی ذاتی فوق العاده‌ای برای یادگیری زبان دارند.
• دسته دیگر بر این باورند که آموزش زبان دوم برای کودکان باید از ۷ یا ۸ سالگی و پس از تثبیت زبان مادری و تسلط بر خواندن و نوشتن آغاز شود.
• و گروه آخر می‌گویند که بهترین سن برای آموزش زبان دوم به کودکان بین ۱۱ تا ۱۳ سالگی است. زیرا کودک می‌تواند از زبان اول برای یادگیری زبان دوم استفاده کند.

هر یک از این سه نظریه می‌توانند از برخی موارد منطقی به نظر برسند. با این اوصاف، سن مناسب برای آموزش زبان دوم به کودکان دقیقا کدام است؟ خب پاسخ این سوال به شرایط خانواده‌ای بستگی دارد که کودک در آن رشد می‌کند.

• اگر کودک در یک محیط دو زبانه زندگی می‌کند (به عنوان مثال پدر و مادر او هر کدام به زبان متفاوتی صحبت می‌کنند یا کودک به کشور جدیدی مهاجرت کرده است) یادگیری زبان دوم می‌تواند از سنین بسیار پایین و حتی چند ماهگی آغاز شود. این نوع آموزش زبان کاملا غیر مستقیم است و به واسطه تعامل طبیعی کودک با والدین و اطرافیان اتفاق می‌افتد.
• اگر کودک در یک محیط غیر دوزبانه زندگی می‌کند، بهترین سن برای آموزش زبان دوم به او ۷ یا ۸ سالگی است. با این حال توجه داشته باشید که آموزش زبان دوم در این سن باز هم به طور غیر مستقیم و همراه با بازی است و شامل حفظ کردن لغات و گرامر نخواهد بود.
• اگر قصد دارید آموزش زبان دوم به کودک‌تان به صورت مستقیم و اصطلاحا تکنیکال انجام شود، بین ۱۱ تا ۱۳ سالگی آموزش او را آغاز کنید. لازم به ذکر است که آموزش زبان در این سنین، کمی سخت‌تر و طولانی‌تر از سنین پایین‌تر خواهد بود زیرا در این سن، فعالیت‌ دو نیمکره مغز کاملا از هم جدا می‌شود و در نتیجه مکانیزم یادگیری زبان با سنین پایین‌تر متفاوت خواهد بود.

جمع بندی

آموزش زبان دوم به کودکان، مزایای بسیاری برای کودک‌تان دارد. این کار به افزایش اعتماد بنفس، تقویت مهارت حافظه، ایجاد گنجینه واژگان قوی‌تر و حتی به تأخیر انداختن روند پیری مغز کمک می‌کند. سن مناسب برای آموزش زبان دوم به کودکان به شرایط خانوادگی شما بستگی دارد. اما به طور کلی، هر چه آموزش زبان دوم از سنین پایین‌تری آغاز شود، موفق‌تر، آسان‌تر و سریع‌تر پیش خواهد رفت.