تأثیر آلودگی هوا بر کودکان

مقدمه

آلودگی هوا یک موضوع زیست محیطی و یک بحران مهم بهداشت عمومی است. در حالی که آلودگی هوا بر همه افراد تأثیر منفی می‌گذارد، نوزادان و کودکان خردسال نسبت به آلودگی هوا آسیب پذیرتر هستند زیرا بدن، اندام‌ها و سیستم ایمنی آنها هنوز در حال رشد است. سازمان بهداشت جهانی (WHO) تخمین زده است که بیش از ۹۰ درصد کودکان روزانه هوای سمی تنفس می‌کنند. قرارگیری در معرض هوای آلوده خصوصا در سال‌های اول زندگی که با حداکثر رشد فیزیکی و شناختی ک.دک همراه است، تأثیرات منفی بیشتری دارد. در مطلب امروز، تأثیر آلودگی هوا بر کودکان را بررسی می‌نماییم.

آلودگی هوا حتی پیش از تولد نیز بر کودکان تأثیر می‌گذارد

عوارض ناخوشایند آلودگی هوا بر سلامت کودکان، پیش از تولد آنها آغاز می‌شود. حتی زمانی که جنین هنوز در رحم مادر است، آلودگی هوا می‌تواند بر سلامت او تأثیر بگذارد. در واقع، بین قرارگیری در معرض برخی آلاینده‌ها (به ویژه PM، SO2، NOx،O3 و (CO و نقایص مادرزادی  یک ارتباط قوی وجود دارد.

به طور خاص، مطالعات نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض ذرات خطرناک (PM) احتمال زایمان زودرس و تولد نوزاد کم وزن را افزایش می‌دهد. همچنین شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه آلودگی هوا به افزایش احتمال مرده ‌زایی و تولد نوزادان کوچک نسبت به سن بارداری (SGA) منجر می‌شود.

عوارض آلودگی هوا بر کودکان

هنگامی که بحث عوارض ناشی از آلودگی هوا بر کودکان به میان می‌آید، همه ما ناخودآگاه به یاد آسم و تنگی نفس می‌افتیم. اما اثرات منفی ناشی از آلودگی هوا بر سلامت کودکان بسیار گسترده‌تر از مشکلات تنفسی است و می‌تواند ابعاد مختلف سلامتی کودک را تحت تأثیر قرار دهد. در ادامه مطلب به مروز مهم‌ترین عوارض آلودگی هوا بر کودکان می‌پردازیم.

کاهش ضریب هوشی کودکان

ذرات معلق موجود در آلاینده‌های هوا می‌تواند به کاهش ضریب هوشی کودکان منجر شود. مواد مضری نظیر سرب با نفوذ به جریان خون، راهی مغز می‌شوند و از رشد نرمال سلول‌های مغزی جلوگیری می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد ضریب هوشی کودکانی که در مناطق دارای هوای آلوده زندگی می‌کنند، حداقل ۵ تا ۱۰ درصد پایین‌تر از سایر کودکان است.

کاهش حجم ریه

قرارگیری مداوم در معرض هوای آلوده باعث می‌شود حجم ریه‌های کودکان کاهش یابد. کاهش حجم ریه به معنای کاهش عملکرد ریه است که می‌تواند ریسک ابتلا به مشکلات تنفسی نظیر برونشیت، آسم و ذات الریه را افزایش دهد. همچنین افت عملکرد ریه‌ها می تواند زمینه را برای ابتلا به مشکلات تنفسی جدی‌تر (مانند سرطان ریه، بیماری انسدادی ریه و …) در سال‌های آتی فراهم سازد.

کم خونی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که آلودگی هوا می‌تواند ریسک ابتلا به کم خونی در کودکان را افزایش دهد. علت این امر، مسمومیت با سرب است. این فلز سنگین و سمی، عمر گلبول‌های قرمز خون را کاهش می‌دهد و باعث شیوع کم خونی خصوصا در کودکان زیر ۵ سال می‌شود.

کمبود ویتامین D

آلودگی هوا به دو طریق می‌تواند به کمبود ویتامین D در کودکان منجر شود. اول اینکه ذرات و آلاینده‌های مضر هوا جلوی جذب ویتامین D را می‌گیرند. و دوم اینکه در مواقعی که هوا آلوده است، کودکان بیشتر در خانه و محیط‌های بسته به سر می‌برند و در نتیجه کمتر در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند. بنابراین احتمال کمبود ویتامین D با آلودگی هوا افزایش می‌یابد.

دیابت و چاقی

بررسی نشان می‌دهد کودکانی که در معرض سطوح بالای آلاینده‌های هوا قرار گرفتند، حساسیت کمتری به انسولین داشتند و از شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری برخوردار بودند. اگرچه آلودگی هوا، تنها دلیل افزایش نرخ دیابت و چاقی در کودکان نیست اما قطعا یکی از عوامل تأثیرگذار در ابتلا به این بیماری‌ها در سال‌های بعدی زندگی آنها است.

بیماری قلبی

یک مطالعه معتبر که توسط دانشگاه استنفورد انجام شده، حاکی از آن است که آلودگی هوا ممکن است ریسک ابتلای کودکان به بیماری قلبی و سایر مشکلات سلامتی مزمن را در سال‌های بعد افزایش دهد. این مطالعه نتیجه گیری کرد که قرارگیری در معرض آلودگی هوا با افزایش مونوسیت‌ها (گلبول‌های سفید خون که نقش مهمی در ایجاد پلاک‌ها در شریان‌ها دارند) مرتبط است و بنابراین ریسک ابتلا به بیماری قلبی و عوارض قلبی عروقی را افزایش می‌دهد.

مشکلات گوارشی

قرارگیری در معرض هوای آلوده باعث ایجاد تغییراتی در میکروبیوم روده کودکان خواهد شد. این تغییرات ناخوشایند می‌توانند ریسک ابتلا به مشکلات گوارشی نظیر بیماری کرون، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ را افزایش دهند.

تضعیف سیستم ایمنی

مطالعات حاکی از آنند که قرارگیری در معرض آلودگی هوا باعث تضعیف سیستم ایمنی کودکان می‌شود. پایین بودن کیفیت هوا می‌تواند تنظیم بیان ژن در کودکان را تغییر دهد که ممکن است بر سلامت طولانی مدت آنها تأثیر منفی بگذارد.

مشکلات پوستی

آلودگی هوا به پرتوهای فرابنفش اجازه می‌دهد که راحت‌تر به جو زمین نفوذ کنند. این مسئله به افزایش دما و تغییرات آب و هوایی منجر می‌شود که بر پوست حساس کودکان تأثیر منفی می‌گذارد.

سرطان‌های دوران کودکی

شواهد قابل توجهی وجود دارد که نشان می‌دهد قرارگیری در معرض آلودگی هوای ناشی از ترافیک و صنایع با افزایش خطر ابتلا به سرطان خون در دوران کودکی مرتبط است. همچنین چندین مطالعه ارتباطی بین قرارگیری در معرض AAP قبل از تولد و خطر بالای رتینوبلاستوما و لوسمی در کودکان پیدا کرده‌اند.

مشکلات چشم

گرد و غبار و ذرات ریز موجود در هوای آلوده به راحتی وارد چشم کودکان می‌شوند و قرمزی، خارش، سوزش و تحریک، خشکی و احساس شن در چشم ایجاد می‌کنند. کودکان در واکنش به این وضعیت، چشم‌های خود را مالش می‌دهند (اغلب با دست‌های آلوده) که همین مسئله نیز ریسک ابتلا به عفونت‌های باکتریایی و قارچی چشم را افزایش خواهد داد.

سخن پایانی

کودکان در مقایسه با بزرگسالان نسبت به اثرات منفی آلودگی هوا آسیب پذیرتر هستند. آلودگی هوا بر رشد جسمی و ذهنی کودکان تأثیر منفی می‌گذارد؛ خصوصا در سنین پایین‌تر. به طور کلی قرارگیری در معرض آلودگی هوا ریسک ابتلا به مشکلات سلامتی متعدد در دوران کودکی و سال‌های بعد را افزایش می‌دهد، از جمله  نقص‌های مادرزادی، مرگ و میر نوزادان، مسائل مربوط به رشد عصبی، چاقی، مشکلات رشد ریه، ذات الریه، آسم و سرطان.