فواید و تاثیرات قصه گویی در خلاقیت و رشد اجتماعی کودکان

مقدمه

این روزها با پیشرفت فناوری و افزایش زمان استفاده از تبلت و تلفن‌های هوشمند، زمان با کیفیتی که با کودکان خود سپری می کنیم، به شدت کاهش یافته است. متأسفانه بسیاری از والدین برای سرگرم کردن و حتی خواباندن کودک خود به صفحات نمایش روی آورده‌اند؛ چون این کار هم راحت‌تر است و هم بچه‌ها از آن استقبال می‌کنند. تمام این موارد باعث شده که قصه گویی برای کودکان روز به روز کمرنگ‌تر شود. با این حال شاید آگاهی از فواید و تأثیرات قصه گویی در خلاقیت و رشد اجتماعی کودکان باعث شود که پایبندی به یک روال قصه گویی منظم را جدی‌تر بگیرید. در مطلب امروز به شما عزیزان خواهیم گفت که قصه گویی برای کودکان چه اهمیتی دارد و با چه فوایدی همراه است.

مفهوم قصه گویی برای کودکان

قصه گویی به معنای تعریف کردن یک داستان یا ماجرا به صورت کلامی و همچنین با استفاده از میمک صورت و حرکات بدن است. قصه گویی معمولاً به منظور سرگرمی یا آموزش مفاهیم خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. داستان‌ها می‌توانند درباره هر چیزی باشند؛ واقعی یا تخیلی، تاریخی یا رویدادهای امروزی. شما می‌توانید داستان مورد نظرتان را از روی کتاب بخوانید، آن را از خاطرات خود تعریف کنید یا روند قصه را به طور فی البداهه پیش ببرید و حتی از عروسک‌های نمایشی استفاده کنید. در فرایند قصه گویی، یک رابطه تعاملی بین قصه گو و شنونده (شنوندگان) وجود خواهد داشت. قصه گو می‌تواند از حرکات بدن، تماس چشمی و تصاویر برای پیش بردن روند داستان استفاده نماید. قصه گویی برای کودکان غالبا با خواندن کتاب و دنبال کردن تصاویر همراه است. با این حال برخی از والدین از اپلیکیشن‌های قصه گو برای تعریف داستان استفاده می‌کنند.

اهمیت قصه گویی برای کودکان

اهمیت قصه گویی برای کودکان غالبا دست کم گرفته می‌شود. با این حال قصه گویی جالب‌ترین و جذاب‌ترین فعالیتی است که می‌توانید برای پرورش شخصیت کودک خود انجام دهید. تعریف کردن داستان علاوه بر فراهم کردن یک فرصت عالی برای تعامل و پیوند با فرزندتان، نقش مهمی در رشد زبان و پیشرفت شناختی او دارد. داستان‌ها ابزاری قدرتمند و در عین حال ساده برای آموزش دادن به کودکان درباره دنیای اطراف‌شان هستند. کودکان با گوش دادن به قصه می‌توانند با ارزش‌های مهم زندگی، نحوه رفتار صحیح و نادرست، قوانین و مقررات و … آشنا شوند. همچنین قصه گویی برای کودکان باعث تقویت هوش هیجانی آنها نیز خواهد شد.

فواید قصه گویی برای کودکان

کودکان از طریق گوش دادن به قصه‌ها می‌توانند چیزهای بیشتری در مورد زندگی، دنیای اطراف و خودشان بیاموزند. قصه گویی برای کودکان بجز ایجاد فرصتی برای تقویت پیوند عاطفی  با آنها مزایای متعدد دیگری نیز دارد.

• تقویت هوش هیجانی: قصه‌ها می‌توانند به کودکان کمک کنند تا احساسات خود را شناسایی و تنظیم کنند و یاد بگیرند که چگونه با موقعیت‌های دشوار کنار بیایند. وقتی بچه‌ها داستان‌هایی درباره شخصیت‌هایی می‌شنوند که با شرایط چالش‌ برانگیز مواجه هستند، می‌توانند یاد بگیرند که چگونه با مشکلات خود دست و پنجه نرم کنند. علاوه بر این، قصه گویی می‌تواند به کودکان کمک کند تا بیاموزند چگونه احساسات دیگران را نیز درک کنند. با گوش دادن به داستان‌هایی درباره شخصیت های مهربان، مفید و بخشنده، کودکان می‌توانند یاد بگیرند که چگونه با دیگران همدردی و همدلی کنند.

• آموزش ارزش‌ها: بچه های خردسال عاشق گوش دادن به قصه‌ها هستند. شما می‌توانید با اختصاص دادن زمان کافی برای تعریف کردن داستان‌، ارزش‌ها و فضایل رفتاری و اخلاقی مثبت را به کودک‌تان آموزش دهید. داستان‌هایی با شخصیت‌هایی که می‌توانند ارزش‌هایشان را تقلید کنند یا داستان‌هایی با پیام های معنادار به آنها بگویید. وقت گذاشتن برای انجام این کار، درس‌های ارزشمندی به کودکان خواهد داد و به آنها کمک می‌کند تا در مورد مهربانی، خرد، صداقت، شفقت و موارد دیگر بیاموزند.
• تقویت مهارت شنیداری: حفظ توجه کودک برای مدت طولانی، کار ‌آسانی نیست. بسیاری از کودکان نمی‌توانند برای مدت طولانی روی یک چیز تمرکز کنند. آنها یا وسط حرف دیگران می‌پرند و بیشتر صحبت می‌کنند یا حواس‌شان به جای دیگری پرت می‌شود. با این حال قصه گویی برای کودکان می‌تواند به بهبود مهارت‌های گوش دادن آنها کمک کند. بچه‌ها با گوش دادن به قصه، با ملاحظه‌تر رفتار می‌کنند و یاد می‌گیرند که چگونه تمرکز خود را روی یک موضوع خاص افزایش دهند.
• تقویت قوه تخیل: کودکان در حین گوش دادن به داستان‌، شخصیت‌ها، طرح داستان، صحنه و غیره را تصور می‌کنند. این کار با تماشای یک فیلم یا انیمیشن روی صفحه نمایش تبلت یا گوشی متفاوت است. قصه ‌گویی، تخیل کودکان را تحریک می‌کند تا در حین پیش‌روی داستان، تقویت شود. آنها می‌توانند داستان را همانطور که دوست دارند در ذهن‌شان تصور کنند و حتی با ارائه ایده‌های جالب، روند سیر داستان را تغییر دهند.
• تقویت درک فرهنگی: قصه گویی، چشم‌های بچه‌های کم سن و سال را به روی چیزهای جدیدی مانند مکان‌ها، فرهنگ، سنت‌ها و کشورهای مختلف باز می‌کندآنها خودشان را به جای شخصیت‌هیا داستان قرار می دهند و سعی می کنند رفتارها و تصمیمات آن را درک کنند که همین امر، همدلی آنها را افزایش می‌دهد.
• تقویت مهارت‌های ارتباطی: خواندن و گفتن داستان برای کودکان می‌تواند توانایی آنها در ابراز و بیان خود را افزایش دهد. این کار، آنها را تشویق می کند تا افکار، احساسات و ایده‌های خود را به اشتراک بگذارند. حتما در هنگام قصه گویی کودک خود را تشویق کنید تا سؤال بپرسد یا درباره افکار خود صحبت کند. علاوه بر این، گوش دادن به قصه باعث گسترش دایره لغات کودک نیز خواهد شد و آنها می‌توانند از کلمات جدیدتر در صحبت‌های خود استفاده کنند. 
• کمک به تقویت حافظه: قصه گویی یک روش عالی برای تقویت حافظه فرزندتان است. وقتی داستانی را برای آنها می‌خوانید، می‌توانید چند سوال ساده از آنها بپرسید یا بخواهید که خلاصه داستان را تا جایی که به خاطر می‌آورند برای شما تعریف کنند. از آنها سوال بپرسید و ببینید چه مقدار اطلاعات را حفظ کرده‌اند.
• تسهیل یادگیری: قصه گویی برای فرزند کوچک‌تان، راه را برای یادگیری چیزهای جدید از جمله مطالب درسی هموار می‌کند. تعریف کردن قصه یک راه خوب به منظور آماده کردن کودکان برای مدرسه است زیرا یادگیری را آسان‌تر و طبیعی می‌کند. همانطور که در بالا ذکر شد، قصه گویی به افزایش تمرکز و توجه کودک کمک خواهد کرد که این قابلیت‌ها در دوران تحصیل اهمیت بسیاری دارند.
• بهبود مهارت‌های اجتماعی: از طریق قصه‌گویی، کودکان یاد می‌گیرند که چگونه به فردی که صحبت می‌کند توجه کنند و فعالانه به او گوش دهند. آنها می‌آموزند که در هنگام گوش دادن به صحبت‌های دیگران صبورتر باشند. همچنین با افکار دیگران و این مسئله که نظر هر فرد می‌تواند متفاوت باشد، آشنا خواهند شد.
• ایجاد علاقه به مطالعه: یکی از بهترین مزایای قصه گویی آن است که باعث می‌شود فرزند شما به خواندن کتاب علاقه مند شود. وقتی بچه‌ها از سنین پایین در معرض شنیدن داستان قرار می‌گیرند، به احتمال زیاد در سال‌های بعد تمایل بیشتری برای کتاب خواندن به صورت مستقل خواهند داشت.

جمع بندی

قصه گویی برای کودکان می‌تواند به بچه‌های کوچک چیزهای زیادی در مورد دنیا و زندگی بیاموزد. این فعالیت ساده به آنها فرصت‌های زیادی می‌دهد تا ایده‌های فوق العاده و چیزهای جدیدی را بیاموزند که قبلاً هرگز با آنها برخورد نکرده بودند. با توجه به فواید و تأثیرات قصه گویی در خلاقیت و رشد اجتماعی کودکان واقعا ارزش آن را دارد که هر روز زمان مشخص و ثابتی را به این فعالیت جذاب و مفرح اختصاص دهید.