مقدمه
با توجه به افزایش روزافزون تعداد مدارس در کشور، گاهی پیدا کردن یک مدرسه خوب کاری بسیار دشوار میشود. با این حال معیارهایی وجود دارند که با در نظر گرفتن آنها میتوانید مدرسهای خوب و مناسب برای دانشآموز خود انتخاب کنید. از آنجایی که مدرسه نقشی اساسی در روند تحصیلی و اخلاقی دانشآموزان دارد، پیشنهاد میکنیم که حتماً این موارد را در نظر داشته باشید. در این مقاله مهمترین معیارها در انتخاب مدرسه را بررسی میکنیم. با ادامه این مطلب ما را همراهی کنید.
زود دست به کار شوید
اگر قصد دارید مدرسه خوبی برای فرزند خود انتخاب کنید، بهتر است زودتر دست به کار شوید و جستجو را شروع کنید. ظرفیت مدارس خوب و معتبر خیلی زود تکمیل میشود. به همین ممکن است جا بمانید و نتوانید فرزندتان را در مدرسه مدنظر خود ثبت نام کنید.
معمولاً مدارس سطح بالا فرایند ثبت نام را خیلی زود شروع میکنند؛ زیرا معیارهای زیادی برای سنجش صلاحیت دانشآموزان دارند و باید تمامی موارد را بررسی کنند. شروع زودهنگام به شما این امکان را میدهد که به طور کامل تحقیق کنید. از مدارس بازدید کنید. با کارکنان تعامل داشته باشید و شرایط پذیرش هر مدرسه را به خوبی بررسی کنید.
حضور معلمان دلسوز، باتجربه و موفق در مدرسه
از مهمترین معیارهای انتخاب یک مدرسه خوب، وجود معلمانی دلسوز و خوشسابقه است. هر چقدر از تأثیر معلم بر دانشآموز بگوییم، کم گفتهایم. فرزند شما قرار است زیر دست این فرد پرورش بیابد و رشد کند. معلمان دلسوز و یک محیط امن از مهمترین عوامل موفقیت تحصیلی فرزند شما در مدرسه هستند.
معلمان نه تنها روی نمرات آزمونها اثر میگذارند، بلکه در موارد غیرشناختی مثل انگیزه، پشتکار، شادی و… نیز نقشی اساسی دارند. پس حتماً سوابق معلمان مدرسه را چک کنید. از دانشآموزان سال گذشته و والدین آنها پرس و جو کنید. صفحات شبکههای اجتماعی معلمان را چک کنید. اطمینان حاصل کنید که معلمان واجد شرایط، باتجربه و مشتاق شکل دادن به ذهنهای جوان هستند.
بررسی برنامه درسی و آموزشی مدرسه
معیار دیگری که برای انتخاب مدرسه باید به آن توجه کنید، برنامه تحصیلی و سیاستهای آموزشی مدرسه است. یک مدرسه خوب از 3 بخش تشکیل میشود:
- کیفیت برنامه درسی (آنچه تدریس میشود)
- کیفیت ارائه آموزش (نحوه تدریس)
- کیفیت معلمان (این که چه کسی تدریس میکند)
این 3 عامل جدایی ناپذیر هستند. مدارس خوب به هز 3 پایه توجه میکنند. حتماً در زمان تحقیق در مورد مدارس این سؤالات را بپرسید:
آیا یک برنامه درسی جامع و یکپارچه وجود دارد که به طور منظم دنبال و اجرا شود؟
آیا مدل یادگیری مبتنی بر حفظ کردن طوطیوار است یا پرسشگری و کاوش؟
آیا آموزش دانشآموز محور (متمرکز بر آنچه دانشآموزان انجام میدهند و یاد میگیرند) است یا معلممحور؟
آیا دانشآموزان به تفکر انتقادی و خلاقانه تشویق میشوند؟
مدرسه چقدر روی آموزش مهارتهای زندگی تأکید دارد؟
جهان در حال تغییر است، و مدارس نیز باید تغییر کنند. به دنبال برنامه درسی و آموزشی باشید که منعکسکننده جهانی باشد که در آن خلاقیت، ابتکار، همکاری، ارتباط و حل مسئله پایههای اساسی هستند. توجه به فردیت، خلاقیت و تخیل در این روزها حرف اول را میزند. مخصوصاً در جهانی که روزبهروز پیشرفتهتر میشود و سرعت تغییر آن بسیار زیاد است. مدارسی که صرفاً روی آموزش کتب درسی متمرکز هستند، نمیتوانند ویژگیهایی مثل خودتنظیمی، پشتکار، کنجکاوی، وظیفهشناسی، سرسختی و اعتماد به نفس را آموزش دهند. حتماً مدرسهای را انتخاب کنید به رشد جامع و شخصیتی دانشآموز توجهی ویژه دارد.
نحوه اندازهگیری و ارزیابی دستاوردها و پیشرفت فردی
همه مدارس به نوعی پیشرفت دانشآموزان را اندازهگیری و پیگیری میکنند. در نهایت، آنچه به والدین انتقال داده میشود، معیارهای منتخب مدرسه برای سنجش موفقیت دانشآموز هستند. این معیارها نشاندهنده ارزشهایی هستند که مدرسه به آنها اهمیت میدهد. حتماً در این باره جویای پاسخ سؤالات زیر شوید:
به چه نوع کاری نمره داده میشود؟ تکالیف، آزمونها و…؟ اگر چنین است، چند وقت یکبار؟
چه راههای دیگری برای اندازهگیری پیشرفت یا رشد وجود دارد؟
والدین هر چند وقت یکبار از پیشرفت فرزندشان مطلع میشوند؟
اطلاعرسانی به والدین در چه صورتی انجام میشود؟
همسویی ارزشها و فرهنگ مدرسه با ارزشهای خانواده
مدارس مختلف، روی ارزشهای گوناگونی تأکید میورزند. درست است که همه مدارس باید در راستای اهداف آموزش و پرورش ایران حرکت کنند؛ اما این ارزشها و اهداف میتوانند در برخی از مدارس کمی متفاوت باشند. مخصوصاً اگر مدرسهای خصوصی یا غیرانتفاعی باشد. هنگام انتخاب یک مدرسه، از خود بپرسید که آیا هدف این مدرسه با کسی که میخواهم فرزندم به آن تبدیل شود، همسو است؟ یک مدرسه ممکن است عملکرد کلی خوبی داشته باشد، اما اگر ارزشهای اصلی آن با اهداف شما همسو نباشد، ممکن است انتخاب درستی برای فرزند شما نباشد.
یک اصطلاح نسبتاً رایج در این باره وجود دارد که به آن «برنامه درسی پنهان یا نامرئی» میگوییم. این مفهوم نشان میدهد که بخش زیادی از یادگیری که در یک مدرسه رخ میدهد، خارج از برنامه درسی اعلام شده اتفاق میافتد. فرزند شما بر اساس محیط فرهنگی که در آن قرار دارد، چه درکها، ارزشها، عادات و دیدگاههایی را در شخصیت خود توسعه میدهد؟
هدف و ارزشهای اصلی مدرسه چیست؟ مأموریت و چشمانداز آنها چیست؟ مسئولین مدرسه برای توسعه چه ویژگیها، شایستگیها و ارزشهایی تلاش میکنند؟ به افراد نگاه کنید. دانشآموزان، معلمان، مدیران و خانوادههایی که مدرسه را تشکیل میدهند چه کسانی هستند؟ زندگی این افراد گویای همه چیز است. فرزند شما با گوش دادن به این افراد چه چیزی یاد خواهد گرفت؟ آیا این موارد با شخصیتی که میخواهید فرزندتان به آن تبدیل شود، مطابقت دارد؟ از همه مهمتر، آیا این مدرسه همان جامعهای است که فرزند شما به گرمی در آن پذیرفته میشود، به ریسکپذیری تشویق میشود و احساس تعلق را تجربه میکند؟
امکانات آموزشی مدرسه
مدرسه در راستای اهداف آموزشی چه امکاناتی دارد؟ بسیاری از مدارس به ویژه مدارس دولتی از امکانات آموزشی پایه و اساسی هم محروم هستند. به عنوان مثال، کتابخانه غنی، آزمایشگاه، زمین ورزشی مناسب، اتاق بازی، حیاط ایمن از مهمترین و سادهترین امکانات آموزشی و تحصیلی هستند که بهتر است مدرسه انتخابی شما هم به این موارد مجهز باشند.
ایمنی و رفاه دانشآموزان
از دیگر معیارهای انتخاب مدرسه، توجه مسئولین آن به ایمنی و رفاه دانشآموزان است. ایمنی دانشآموزان باید اولویت اصلی هر مدرسهای باشد. آیا مدرسه دوربین مداربسته دارد؟ آیا کارکنان آن آموزشهای کافی برای اقدامات ایمنی را دیدهاند؟ آیا سیستمی برای گزارش فوری نقص ایمنی وجود دارد؟ در طول بازدیدهای مدرسه، موارد زیر را هم ارزیابی کنید:
- سرویسهای بهداشتی تمیز و مناسب برای کودکان
- ورودیهای کنترل شده
- زمین بازی امن
- رعایت ایمنی آتشنشانی و خروج اضطراری
- کلاسهایی با در و دیوار تمیز و نیمکتهای استاندارد
نسبت دانشآموز به معلم
یکی از مهمترین عوامل در تضمین موفقیت تحصیلی کودک، نسبت دانشآموز به معلم است. هر چه تعداد دانشآموزان کلاسی کمتر باشد، معلم میتواند توجه شخصیتری به نیازهای فردی هر کدام از آنها داشته باشد. این مسئله به ویژه برای دانشآموزانی که نیازهای خاصی دارند یا در درسی مشکل دارند، بسیار حیاتی است. وقتی تعداد دانشآموز کم باشد، کیفیت آموزش بالاتر میرود، امکان پیشرفت تحصیلی هر دانشآموز بیشتر میشود و یادگیری به شکلی تعاملی و جذابتر انجام خواهد شد.
شهریه و هزینههای اضافی
مسلماً شهریه و هزینههای اضافی دریافتی مدارس نیز معیار مهمی هستند. شهریهها با توجه به زیرساختها، برنامه درسی و اعتبار علمی مدرسه تعیین میشوند و میتوانند تفاوت زیادی با هم داشته باشند. علاوه بر شهریه، به هزینههای دیگر مانند هزینه پذیرش، لباس فرم، کتابهای درسی و فعالیتهای فوقبرنامه نیز توجه داشته باشید. همچنین برنامه پرداختی مدرسه را چک کنید. آیا با توجه به برنامه پرداختی مدرسه، میتوانید از پس هزینههای تحصیل برآیید؟
نزدیکی مکانی و رفت و آمد راحت
حتماً مدرسهای را انتخاب کنید که نزدیک به منزل شما باشد و رفت و آمد به آن ساده و در زمانی کوتاه انجام شود. رفت و آمد طولانی میتواند خستهکننده باشد و از اشتیاق کودک بکاهد. مخصوصاً زمانی که مجبور شود صبح خیلی زود بیدار شود و برای مدرسه آماده گردد. این فاصله مکانی برای والدین و مراقبین کودک نیز مهم است؛ زیرا اگر قصد داشته باشند خودشان دانشآموز را به مدرسه ببرند و به خانه برگردانند، باید زمان رفت و آمد را با توجه مشغلههای خود بسنجند.
فعالیتهای فوقبرنامه
معمولاً مدارس قوی و معتبر فعالیتهای فوقبرنامه زیادی برگزار میکنند. این فعالیتهای آموزشی و تفریحی هستند و میتوانند مهارتهای زندگی را در دانشآموزان پرورش دهند. برگزاری کلاسهای هنری، نمایش، کارهای تیمی و… بستری را برای دانشآموزان فراهم میکنند تا خودی نشان دهند و روی دیگر استعدادهای خود تمرکز کنند یا حداقل هدفی که این برنامهها میتوانند داشته باشند این است که فضا را از روتین خشک آموزش کتب درسی خارج کنند و تنوعی به کلاسها بدهند. البته بسیاری از این برنامهها میتوانند کاملاً مربوط به کتب درسی باشند. مثلاً کلاسهای کنکور یا حل مسئله از جمله فعالیتهای فوقبرنامه مفید در هر مدرسهای هستند.
وجود ارتباط شفاف میان والدین و مسئولین مدرسه
وجود ارتباط باز و مداوم بین والدین و مدرسه نیز بسیار مهم است. مدارس خوب به مشارکت والدین بها میدهند. مدرسهای که از طریق بهروزرسانیهای منظم، برگزاری جلسات و تشویق مشارکت در فعالیتهای مدرسه، به طور فعال با والدین در تعامل است، مشارکت مثبت بین خانه و مدرسه را تقویت میکند. جویا شوید که جلسات اولیا و مربیان هر چند وقت یک بار برگزار میشود؟ جلسات حضوری هستند یا آنلاین؟ آیا برنامه یا پلتفرمی وجود دارد که والدین بتوانند از طریق آن با مسئولین مدرسه ارتباط برقرار کنند و مشارکت فعال داشته باشند؟
سخن نهایی
در این مقاله به بررسی مهمترین معیارهای انتخاب مدرسه خوب پرداختیم و شرح دادیم که در زمان انتخاب مدرسه برای دانشآموز به چه نکاتی باید توجه داشته باشید. انتخاب یک مدرسه خوب را جدی بگیرید. مدرسه، مسئولین آن و همچنین دانشآموزانی که قرار است همکلاسی و دوست فرزند شما شوند، نقشی حیاتی در ایجاد اهداف و شکلگیری شخصیت وی دارند. به نظر شما چه معیار دیگری را باید در زمان انتخاب مدرسه در نظر بگیریم؟ لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را در بخش دیدگاه با ما در میان بگذارید.
