روشهای تندخوانی با درک بالا
مقدمه
منظور از تندخوانی، افزایش سرعت خواندن کلمات در واحد زمان است. خواندنی که با درک و یادگیری همراه باشد و موجب صرفهجویی در زمان شود. جالب است بدانید در مقایسه با کشور پیشرفتهای مثل ژاپن که سرعت مطالعه کودکان به ۴۰۰ کلمه در دقیقه هم میرسد، میانگین سرعت مطالعه افراد جامعه بین ۹۰ تا نهایتا ۱۴۰ کلمه در دقیقه است. با توجه به اهمیت این موضوع در جامعه جهانی، اگرچه هنوز برای مردم جامعه لازم و ضروری نیست، قصد داریم شما را با مفهوم تندخوانی آشنا کنیم.
در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا تکنیکها و راهکارهایی برای افزایش سرعت مطالعه و در عین حال درک بهتر آنها در اختیارتان بگذاریم.
روشهای تندخوانی: چند توصیه عمومی
قبل از آنکه درباره تکنیکهای تندخوانی صحبت کنیم، پیشنهاد میکنیم این چند توصیه عمومی که مقدمه این تکنیکها محسوب میشوند را با دقت بخوانید.
بالا بردن قدرت تمرکز برای تصویرسازی ذهنی
مغز انسان تمایل دارد هنگام مطالعه تصویرسازی کند. میتوان گفت زمانی که همه شرایط برای یادگیری مهیا باشد، این اتفاق رخ میدهد و مغز با تصویرسازی ذهنی مطالب را میآموزد. این یعنی شکل و شمایل کلمات مرتبط با یک موضوع را در حافظه ذخیره کرده و بهمحض مشاهده، مفهوم آن را در ذهن تجسم میکند. هرچه تمرکز مغز بیشتر باشد، فاصله میان مشاهده کلمه تا درک مفهوم آن کوتاهتر است.
آموزش مغز برای مشاهده کلمات مهم
با تمرین و تکرار، ذهن خود را عادت دهید از کلمات کماهمیت عبور کرده و صرفا بهدنبال کلمات مهم بگردد. این کلمات مهم میان کلمات غیرضروری احاطه شدهاند و با یک نگاه قابل تشخیص هستند. این تکنیک را هرچقدر بیشتر تمرین کنید، مهارت بیشتری در آن به دست میآورید.
ورزش دادن چشمها و تنظیم نور محیط
در تندخوانی چشمها باید حسابی ورزیده باشند تا بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن از روی کلمات بپرند و پیام هر یک را به سلولهای مغزی مخابره کنند. همچنین لازم است نور محیط مناسب باشد تا مشاهده و خوانش کلمات دشوار نباشد.
تقویت مهارتهای زبانی
مهارت تندخوانی جدا از سرعت چشم و مغز، به سرعت و مهارتهای زبانی و دایره لغات افراد هم بستگی دارد. هرچقدر درک بهتری از زبان داشته باشد، طبیعتا مطالب نوشتهشده به آن زبان را بهتر و سریعتر درک میکنید؛ بالعکس اگر با واژگان زبان آشنایی چندانی نداشته باشید، درک کلمات ناآشنا از سرعت خواندنتان کم میکند.
تغییرات مرتبط با سبک زندگی
ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی مثل ورزش کردن، مدیتیشن، خواب منظم و کافی، نوشیدن آب، گرم کردن مغز پیش از مطالعه، بالا بردن اعتماد به نفس و عدم هراس از شکست از جمله تغییراتی هستند که عملکرد کلی مغز را بهبود میبخشند تا برای هر فعالیتی، از جمله تندخوانی، آمادگی بیشتری داشته باشد.
تکنیکهای تندخوانی با درک بالا
در ادامه این بخش چند راهکار برای تندخوانی با درک بالا را بیان کردهایم.
محدودیت زمانی داشته باشید.
برای مغزتان محدودیت بگذارید و مطمئن باشید خود را با این محدودیت سازگار میکند. اگر متن مورد نظر را در حالت عادی ۱۰ دقیقهای میخوانید، این بار ۵ دقیقه به خود زمان دهید و با این کار برای مغز قانون بگذارید. به این ترتیب فرصتی برای اهمالکاری و پرت شدن حواستان باقی نمیماند.
مطالب را گذرا مرور کنید.
حتی اگر کتابی که زیر دستتان دارید یک کتاب درسی است، در تندخوانی بعضی از قسمتهای آن مهمتر و بعضی از قسمتها قابل چشمپوشی هستند. این وظیفه شماست که با مروری گذرا بفهمید کدام بخشها ارزش دقت بیشتر دارند و از کدام بخشها میتوانید راحتتر بگذرید.
عرض صفحه را محدود و سطرها را کوتاه کنید.
یعنی فقط بخش میانی هر خط را بخوانید و پیش از آنکه به آخرین واژه آن خط برسید، به خط بعدی بروید و دوباره همین کار را تکرار کنید. به این ترتیب حرکات غیرضروری چشم به حداقل میرسد و سرعت مطالعه به قدر قابل توجهی افزایش مییابد. مطمئن باشید چیز زیادی را از دست نمیدهید.
با انگشت خط بکشید.
یکی از تکنیکهای ساده تندخوانی خطکشیدن زیر جملات با نشانگر، خودکار یا انگشت دست است. چشم انسان قادر نیست یک خط را بهصورت عرضی دنبال کند و در راستای آن پیوسته میپرد. با این تکنیک فرصت پریدن را از چشم میگیرید و سرعت خواندن را بالا میبرید.
بخش ابتدایی و انتهایی متن را بخوانید.
معمولا دو بخش ابتدایی و انتهایی هر متن اطلاعات مهمتر و اصطلاحا جان کلام نویسنده را پوشش میدهند و با مطالعه آنها میتوانید در کوتاهترین زمان ممکن به درک خوبی از آن متن برسید. این موضوع حتی در مورد پاراگرافهای یک متن صدق میکند و جملات اول و آخر آنها بار معنایی بیشتری دارند. در نهایت اگر برای درک پیچیدگیهای آن موضوع به اطلاعات بیشتری نیاز داشتید، میتوانید نگاهی گذرا به کل متن بیندازید.
خلاصهنویسی کنید.
تمرین کنید که بعد از خواندن یک متن، خلاصه آن را روی یک برگه کاغذ بنویسید. با این تکنیک به ذهن خود میآموزید که همه کلمات و عبارات آنچه خواندهاید حائز اهمیت نیستند و جان کلام آن متن را میتوان به زبانی سادهتر و خلاصهتر بیان کرد. این یکی از موثرترین تکنیکهای تندخوانی با درک بالا است.
چشم از مطالب خواندهشده بردارید.
حتما برای شما هم پیش آمده که هنگام خواندن یک متن، نگاهتان از متن در حال خوانش بپرد روی بخشهایی که قبلا خواندهاید! این کار تمرکز ذهن را بههم میزند و سرعت مطالعه را پایین میآورد. اگر احساس میکنید بخشهای قبلی را درست درک نکردهاید، حتما دوباره بخوانید تا متوجه شوید. اما اگر اینطور نیست و این صرفا شیطنت ذهن حواسپرت شماست، مطالب پیشین را بپوشانید تا متمرکز باقی بمانید.
کلام آخر
امیدواریم بعد از خواندن این مقاله و آشنایی با تکنیکهای تندخوانی، مشتاق به امتحان کردنش شده باشید. باور کنید یا نه، بسیاری از دانشآموزان از این مهارت برای موفقیت در درس و کنکور بهره میبرند. اما اگر شما فکر میکنید یادگیری مفاهیم درسی با تندخوانی امکانپذیر نیست (که البته در اشتباهید!)، میتوانید از این مدل خواندن برای مطالعه روزنامه و کتابهای قطور که فرصت خواندنشان را ندارید استفاده کنید یا به هر شکل دیگر از این مهارت بهره ببرید.
اگر به تندخوانی با درک بالا و روشهای آن علاقهمندید، در بخش دانستههای خود پیرامون آن را برای ما بنویسید.
