تاثیر تشویق در کودکان و اهمیت آن در رشد کودک

مقدمه

انسان‌ها از روزی که به دنیا می‌آیند، به تشویق نیاز دارند تا احساس کنند خواستنی و ارزشمند هستند. تأثیر تشویق در کودکان با اهمیت‌تر از بزرگسالان است زیرا شخصیت آنها هنوز به طور کامل شکل نگرفته است. تشویق والدین و مراقبین کودک به افزایش عزت نفس او کمک خواهد کرد و راه را برای رشد روحی سالم او هموار می‌سازد. در مطلب امروز به بررسی تأثیر تشویق در کودکان و اهمیت آن در رشد کودک می‌پردازیم.

تفاوت بین تمجید و تشویق

شاید در گفتگوهای خود دو واژه تمجید و تشویق را به یک معنا به کار ببرید اما تمجید و تشویق بسیار متفاوت هستند. بنابراین هنگامی که بحث تشویق کودکان به میان می‌آید، دقت کنید که آن را با تمجید اشتباه نگیرید.

تحسین (تمجید) بر آنچه بزرگسالان فکر می‌کنند یا احساس می‌کنند تمرکز می‌کند و اغلب شامل قضاوتی مانند «خوب» می‌شود. جملات تمجیدی که با «من دوست دارم…» شروع می‌شود، این پیام ظریف را ارسال می‌کند که نظر بزرگسالان مهم است. جملاتی مانند «تو دختر خوبی هستی» یا «من عاشق نقاشی تو هستم!» یا «من خیلی به تو افتخار می‌کنم که اتاقت را تمیز می‌کنی» نمونه‌هایی از تحسین و تمجید هستند که ممکن است مؤثر به نظر برسند. اما کودکانی که مورد تحسین قرار می‌گیرند، تمایل دارند کارهای خاصی را برای خوشحالی بزرگسالان انجام دهند، نه به این دلیل که خودشان انگیزه دارند.

اما تشویق جنبه غیر قضاوتی دارد. جملات تشویقی به حقایق خاصی اشاره می‌کنند اما آنها را ارزیابی نمی‌کنند. عباراتی مانند «تو واقعاً سخت تلاش کردی» یا «به رنگ سبزی که در نقاشی خود استفاده کردی نگاه کن» یا «شرط می‌بندم که افتخار می‌کنی که تمام این پازل را تمام کردی» نمونه‌هایی از تشویق بدون قضاوت هستند. کودکانی که تشویق می‌شوند، تمایل دارند خود انگیزشی (self-motivation) قوی‌تری در کار خود ایجاد کنند، زیرا تشویق بر روی کاری تمرکز می‌کند که آنها به خوبی انجام می‌دهند، نه آنچه معلم (مراقب یا والد) در مورد کار آنها فکر می‌کند.

اهمیت تشویق کودکان

اوایل دوران کودکی، یکی از حیاتی‌ترین مراحل رشد است که می‌تواند به طور قابل توجهی بر موفقیت‌های آینده فرد تأثیر بگذارد. به همین دلیل است که مربیان، والدین و مراقبین باید محیط مناسبی برای حمایت از رشد کودکان فراهم کنند. یکی از مؤثرترین ابزارهایی که می‌تواند به ساختن آینده کودک کمک کند، تشویق است. تشویق ابزار قدرتمندی است که بسیار فراتر از تحسین ساده است. تشویق مستلزم ارائه بازخوردی است که کودکان را قادر می‌سازد تا یک ذهنیت رشد ایجاد کنند که بر بهبود تمرکز دارد. 

تأثیر تشویق در کودکان

بیایید با هم به مرور مهم‌ترین اثرات تشویق در کودکان بپردازیم. 

کمک به ایجاد تصویر مثبت

همه کودکان باید یک تصویر مثبت از خود ایجاد کنند، زیرا این کار به آنها کمک می‌کند تا اعتماد به نفس خود را بسازند و با دنیای اطراف خود سازگار شوند. وقتی صحبت از ایجاد روابط با دیگران و رشد کودک شما می‌شود، اعتماد به نفس ضروری است. کودکانی که اعتماد به نفس کمتری دارند، کمتر مستقل هستند و به شدت به دیگران متکی هستند. این مسئله می‌تواند پیشرفت آنها را مختل کند و فرصت‌های پیش روی آنها را در زندگی محدود سازد.

تقویت عزت نفس در کودکان

یکی از بهترین تأثیرات تشویق در کودکان، تقویت عزت نفس در آنهاست. تشویق خالصانه و واقعیِ تلاش‌های کودکان به آنها کمک می‌کند تا حس ارزشمندی را در خود پرورش دهند. والدین و مراقبین با تشویق کودکان به آنها کمک می‌کنند تا ویژگی‌ها و نقاط قوت خود را به رسمیت بشناسند و خود ادراکی سالم‌تری ایجاد کنند. این مسئله باعث افزایش عزت نفس و تقویت باور آنها نسبت به ارزش‌هایشان می‌شود.

هنگامی که کودکان به خود و توانایی‌های خود ایمان داشته باشند، تمایل آنها برای خارج شدن از منطقه امن‌شان افزایش می‌یابد. در نتیجه، چالش‌های جدیدی را انتخاب می‌کنند و فرصت‌های جدیدی را در آغوش می‌گیرند که آنها را به سمت موفقیت سوق خواهد داد.

افزایش تاب آوری کودکان

تشویق، قدرت خاصی در پرورش تاب آوری کودکان دارد. کودکان با تشویقِ به موقع می‌توانند حمایت و پشتیبانی کافی را برای غلبه بر چالش‌ها و شکست‌ها دریافت کنند. تشویق به کودکان اطمینان خاطر، راهنمایی و تقویت مثبت برای رویارویی با موقعیت‌های دشوار می‌دهد و به آنها می‌آموزد که با عزم و تلاش محض می‌توان بر موانع غلبه کرد. بدین ترتیب تاب آوری آنها تقویت خواهد شد و با رسیدن به موانع و سختی‌ها عقب نشینی نمی‌کنند. تشویق همچنین به کودکان کمک می‌کند تا مهارت‌های حل مسئله خود را تقویت کنند و توانایی یادگیری از شکست‌ها را در خود ایجاد نمایند. درس گرفتن از شکست‌های زندگی، دیدگاه آنها را تغییر می‌دهد و باعث می‌شود که موانع را به عنوان پله‌های موفقیت در نظر بگیرند.

افزایش انگیزه یادگیری 

تشویق همچنین می‌تواند به عنوان یک محرک قوی عمل کند و عشق به یادگیری را در کودکان تقویت نماید. زمانی که کودکان به خاطر تلاش‌های خود به رسمیت شناخته می‌شوند، احساس ارزشمندی می‌کنند. این امر، انگیزه آنها را برای یادگیری بیشتر افزایش می‌دهد. تشویق ارتباط نزدیکی با انگیزه درونی دارد. کودکان با تشویق شدن احساس دلگرمی می‌کنند و به ارزش کسب دانش و تسلط بر مهارت‌های جدید پی می‌برند. به این ترتیب در طول سال‌های تحصیل خود مشارکت فعال‌تر و انگیزه بیشتری برای یادگیری خواهند داشت.

فراهم کردن امنیت 

همه کودکان نیاز به احساس امنیت و اطمینان دارند و این نیاز بیشتر از سوی مراقب اصلی که معمولاً مادرشان است، تأمین می‌شود. القای امنیت شامل اطمینان دادن به کودک در هنگام ترس یا اضطراب است و اغلب در موقعیت‌های جدید یا ناآشنا ضرورت پیدا می‌کند. اگر کودکی بداند که در مواقعی که نیاز به حمایت عاطفی یا فیزیکی دارد می‌تواند به شما مراجعه کند، همواره احساس امنیت خواهد کرد. امنیت و احساس حمایت و تشویق، محیط شادی را برای رشد آنها ایجاد می‌کند. کودکان همیشه به تعاملات مثبت پاسخ می‌دهند، به خصوص اگر به طور مداوم تکرار شوند. تشویق صحیح و منظم کودکان می‌تواند امنیتی که آنها برای رشد و شکوفایی نیاز دارند را فراهم نماید.

نکاتی برای تشویق کودکان

برای اطمینان از موفقیت آمیز بودن تشویق کودکان، آن را به صورت صادقانه، صمیمانه و دقیق ابراز کنید. روی تلاش کودک تمرکز کنید، نه نتیجه عمل! اگر امکان دارد، از سنین پایین شروع به تشویق کودک‌تان کنید! اگر کودک‌تان کمی بزرگتر است، باز هم برای شروع تشویق کردن او دیر نیست. وقتی می‌بینید کودک‌تان سخت تلاش می‌کند، حتما به او یادآوری کنید که متوجه پشتکارش هستید، رفتار خوب او را توصیف کنید و به جای تمرکز بر نتیجه کار، به مسیری که کودک‌تان طی می‌کند توجه کنید.

به گفته دانشگاه دی مونتفورت، راه‌های مختلفی وجود دارد که والدین می‌توانند تشویق خود را ابراز کنند، از جمله:

• مچ فرزندتان را در حال انجام یک کار خوب بگیرید و به او بگویید! وقتی به کودک گفته می‌شود که خوب رفتار می‌کند، به احتمال زیاد به این رفتار ادامه خواهد داد.
• کار خوبی که فرزندتان انجام می‌دهد را توصیف کنید! وقتی فرزند شما بداند که شما از چه چیزی خوشحال هستید، به احتمال زیاد به تکرار همان رفتار یا کار ادامه می‌دهد.
• تلاش‌ها، سخت کوشی و دستاوردهای کودک‌تان را به رسمیت بشناسید! کودکان زمانی که تلاش‌ها و سخت کوشی آنها و همچنین دستاوردهای آنها دیده می‌شود، بهتر واکنش نشان می‌دهند. تشویق غیرواقعی می‌تواند گیج کننده باشد و بر عزت نفس آنها تأثیر منفی بگذارد. همه تشویق‌ها باید صادقانه و صمیمانه باشند و مهم است به یاد داشته باشید هنگام انجام این کار از مقایسه کردن خودداری کنید.
• تشویق مثبت کودکان باید متناسب با سن آنها باشد. کودک‌تان را به روشی تشویق کنید که برای او قابل درک است. 
• به دنبال تغییرات و موفقیت‌های کوچک باشید! منتظر نمانید تا فرزندتان یک کار عالی انجام دهد تا او را تشویق کنید. برای تقویت رفتار مثبت در کودک‌تان، او را به خاطر موفقیت‌های کوچکی که در طول مسیر کسب می‌کند مورد تشویق قرار دهید. 
• یادتان نرود که روزی ۵ بار کودک‌تان را تشویق کنید! ۵ تشویق صمیمانه و خالصانه در طول روز، متناسب با سن کودک‌تان می‌تواند تفاوت زیادی در نگرش، اعتماد بنفس، انگیزه و رفتار او ایجاد کند.

ثابت شده که ایجاد این تغییرات کوچک در زندگی روزمره کودک باعث بهبود رفتار او می‌شود و به ایجاد روابط بهتر با با والدین کمک می‌کند. سعی کنید به طور منظم، کودک‌تان را تشویق کنید تا به تأثیرات مثبت آن پی ببرید.

سخن پایانی

بررسی‌ها نشان می‌دهد هنگامی که کودکان مورد تشویق قرار می‌گیرند، عزت نفس، انگیزه شخصی و توانایی‌شان برای ادامه تلاش حتی زمانی که کارها دشوار است افزایش می‌یابد. ناگفته نماند، شنیدن کلمات تشویق کننده احساس بسیار خوبی در آنها ایجاد می‌کند. همچنین به آنها انگیزه می‌دهد به رفتار یا کاری که منجر به دریافت تشویق شده است ادامه دهند.