مرور فصل و تمرینهای ریاضی پنجم صفحه 18 فرصتی برای سنجش آموختهها و یادآوری نکات مهم درس است. در این مطلب، پاسخ سؤالهای این بخش را بررسی میکنید تا بتوانید روش حل مسائل را بهتر یاد بگیرید و جوابهای خود را با پاسخهای ارائهشده مقایسه کنید. با مرور راهحلها و توجه به نکات هر سؤال، میتوانید اشکالات خود را برطرف کنید، مفاهیم فصل را بهتر به خاطر بسپارید و با آمادگی بیشتری به سراغ مباحث بعدی ریاضی بروید.
پاسخ بخش فرهنگ نوشتن صفحه 18 ریاضی پنجم

سوال 1: وقتی عددی در 100 ضرب میشود، ارزش رقمهای یکان، دهگان و صدگان آن چه تغییری میکند؟ توضیح دهید.
جواب:
ارزش هر رقم دو مرتبه افزایش مییابد.
- ضرب در ۱۰۰ یعنی دو بار ضرب در ۱۰. هر ضرب در ۱۰، هر رقم را یک مرتبه به چپ می برد.
- پس هر رقم دو مرتبه به سمت چپ می رود: یکان به صدگان، دهگان به هزارگان و صدگان به ده هزارگان تبدیل می شود. برای نمونه ۳ × ۱۰۰ = ۳۰۰: رقم ۳ از یکان به صدگان رفته است.
- به همین دلیل ارزش هر رقم ۱۰۰ برابر می شود.
جواب نهایی: ارزش هر رقم دو مرتبه افزایش می یابد، یعنی ۱۰۰ برابر می شود.
سوال 2: تقسیم روبهرو چگونه محاسبه میشود؟ توضیح دهید. = 20 ÷ 60000
جواب:
ابتدا میتوانیم 60 هزار را بر 10 و سپس بر 2 تقسیم کنیم.
- عدد ۲۰ برابر است با ۲ × ۱۰، پس میتوان تقسیم را در دو مرحله انجام داد.
- ابتدا ۶۰۰۰۰ را بر ۱۰ تقسیم می کنیم: ۶۰۰۰۰ ÷ ۱۰ = ۶۰۰۰ (یک صفر حذف می شود).
- سپس حاصل را بر ۲ تقسیم می کنیم: ۶۰۰۰ ÷ ۲ = ۳۰۰۰.
جواب نهایی: ۳۰۰۰
سوال 3: تفریق روبهرو چگونه انجام میشود؟ توضیح دهید.
جواب:

ابتدا دو عدد را هممرتبه میکنیم؛ یعنی عدد یک میلیارد را به صورت هزار میلیون مینویسیم.
- دو عدد باید هم مرتبه باشند. یک میلیارد برابر است با ۱۰۰۰ میلیون.
- حالا هر دو عدد بر حسب میلیون هستند: ۱۰۰۰ − ۲۵۰ = ۷۵۰.
جواب نهایی: ۷۵۰ میلیون
سوال 4: جمع روبهرو چگونه انجام شده است؟ توضیح دهید.
جواب:

ابتدا دقیقهها و سپس ساعتها را جمع میزنیم،
را به یک ساعت تبدیل میکنیم و به ساعتهایمان اضافه میکنیم و باقیمانده دقیقهها را مینویسیم.
- ابتدا دقیقه ها را جمع می کنیم: ۴۰ + ۵۰ = ۹۰ دقیقه.
- هر ساعت ۶۰ دقیقه است؛ پس ۹۰ دقیقه برابر است با ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه. ۳۰ دقیقه را زیر ستون دقیقه ها می نویسیم.
- آن یک ساعت را به ساعت ها اضافه می کنیم: ۴ + ۲ + ۱ = ۷ ساعت.
جواب نهایی: ۷ ساعت و ۳۰ دقیقه
پاسخ تمرین صفحه 18 ریاضی پنجم



سوال 1: در کارخانه تولید کاغذ، هر سال 200,000 تن کاغذ تولید میشود. پس از ٥ سال چند تن کاغذ تولید میشود؟ اگر برای تولید هر کیلوگرم کاغذ ٣ کیلوگرم چوب لازم باشد، حساب کنید این کارخانه طی این ٥ سال چند کیلوگرم چوب مصرف کرده است.
(زیرمسئلههای لازم برای حل مسئله را در نظر بگیرید.)
مقدار تولید کاغذ پس از 5 سال 1,000,000 = 5 × 200,000
مقدار چوب مصرف شده پس از 5 سال 1,000,000,000 = 1000 × 1,000,000
سوال 2: اگر ساعت
صبح شنبه باشد، ٨ ساعت و 50 دقیقه قبل چه زمانی و چه روزی بوده است؟
جواب:

ساعت
روز جمعه بوده است.
- باید از ۷:۲۴ مقدار ۸:۵۰ را کم کنیم. ۲۴ دقیقه از ۵۰ دقیقه کمتر است و ساعت ۷ هم از ۸ کمتر است، پس از روز قبل قرض می گیریم.
- ساعت ۷ صبح شنبه را «۳۱ ساعت» روز جمعه در نظر می گیریم (۲۴ + ۷ = ۳۱).
- تفریق: ۳۱:۲۴ − ۸:۵۰ = ۲۲:۳۴.
- راستی آزمایی: ۲۲:۳۴ + ۸:۵۰ = ۳۱:۲۴ که همان ۷:۲۴ صبح شنبه است.
جواب نهایی: ساعت ۲۲:۳۴ (۱۰ و ۳۴ دقیقه ی شب) روز جمعه
سوال 3: در یک گونی برنج 20 کیلوگرمی به طور تقریبی چند دانه برنج وجود دارد؟ حساب کنید.
جواب:
- در 10 گرم 50 دانه برنج: گرمی 5 دانه برنج
- در 1000 گرم (یک کیلوگرم) 5000 = 5 × 1000
- در 20 کیلوگرم 100000 = 5000 × 20
سوال 4: در الگوی زیر اگر شکلها به همین ترتیب ادامه پیدا کنند، شکل چهارم چگونه است؟ آن را رسم کنید. شکل دهم با چند چوبکبریت ساخته میشود؟ چرا؟

جواب:

وقتی هر شماره به شماره شکلها اضافه میشود، 6 عدد چوبکبریت هم به چوبکبریتهای قبلی اضافه میشود.
- شکل ۱ یک «لیوان» با ۶ چوب کبریت است، شکل ۲ دو لیوان کنار هم، شکل ۳ سه لیوان و شکل ۴ چهار لیوان کنار هم است. پس شکل چهارم از ۴ لیوان ساخته می شود.
- تعداد چوب کبریت ها: شکل ۱: ۶، شکل ۲: ۱۲، شکل ۳: ۱۸، شکل ۴: ۲۴. هر بار ۶ چوب کبریت اضافه می شود.
- پس تعداد چوب کبریت هر شکل، شماره ی شکل ضرب در ۶ است. برای شکل دهم: ۱۰ × ۶ = ۶۰.
جواب نهایی: شکل چهارم ۴ لیوان (۲۴ چوب کبریت) است و شکل دهم با ۶۰ چوب کبریت ساخته میشود، چون در هر شکل ۶ چوبکبریت به شکل قبل اضافه می شود.
سوال 5: در شب یلدا در شهر مقدس مشهد، خورشید در ساعت
غروب و در ساعت
روز بعد طلوع میکند. این شب، در مشهد چند ساعت و چند دقیقه است؟
جواب:
اول باید اختلاف ساعت غروب خورشید تا ساعت 24 را به دست بیاوریم:

حال باید اختلاف به دست آمده را با ساعت
جمع کنیم:

جواب نهایی: ۱۴ ساعت و ۱۹ دقیقه
سوال 6: قلب یک انسان بزرگسال به طور معمول در هر دقیقه70 بار میتپد. در یک سال به طور تقریبی چندبار میتپد؟
برای حل کردن این مسئله، باید زیرمسئلههای آن را بسازید:
جواب:
- تعداد تپش قلب در یک ساعت: 4200 = 70 × 60
- تعداد تپش قلب در یک شبانهروز (24 ساعت): 100800 = 4200 × 24
- تعداد تپش قلب در یک سال (365 روز): 36792000 = 100800 × 365
سوال 7: پاسخ هر عبارت را با روش مورد نظر خود پیدا کنید.
جواب:
12تا 10 هزار یعنی: 120000
100تا 10 هزار یعنی: 1000000
23تا 100 هزار یعنی: 2300000
15تا 10 میلیون یعنی: 150000000
