بررسی تاثیر مطالعه تابستانی بر توانایی‌های تحصیلی و فکری دانش‌آموزان

مقدمه

تعطیلات تابستانی، زمان فراغت از درس و تکالیف، رفع خستگی جسمی و روحی و تقویت روحیه دانش آموزان است. به همین خاطر بسیاری از والدین در طول این تعطیلات نسبتا طولانی، هیچ گونه برنامه ریزی برای مطالعه تابستانی فرزند خود انجام نمی‌دهند. اگر شما هم مانند اکثر پدران و مادران فکر می‌کنید هیچ ضرورتی ندارد که فرزندتان در تابستان به مطالعه بپردازد، مطلب امروز ما را از دست ندهید. برخلاف آنچه ممکن است تصور کنید، مطالعه تابستانی فقط مختص دانش آموزان تجدیدی نیست و این کار می‌تواند بر توانایی‌های تحصیلی و فکری تمامی دانش آموزان، تأثیرات مثبت قابل توجهی بگذارد.

اهمیت مطالعه تابستانی برای دانش آموزان

فصل تابستان می‌تواند به طرق مختلفی دانش آموزان را تحت تأثیر قرار دهد. اینکه فرزند دانش آموز شما از تأثیرات مثبت تعطیلات تابستانی بهره‌مند شود یا نه، به کارهایی بستگی دارد که در این زمان انجام می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهد که در طول تعطیلات تابستانی، اکثر دانش‌آموزان به ویژه دانش آموزان ضعیف‌تر دچار کاهش مهارت‌های ذهنی و تحصیلی می‌شوند. حتی شاگردان زرنگ نیز در صورت دوری کامل از مطالعه، در هفته‌های ابتدایی شروع مدارس درجاتی از افت عملکرد تحصیلی را تجربه می‌کنند. افزایش مدت زمان استفاده از صفحات نمایش و دوری کامل از درس و کتاب می‌تواند باعث رخوت و تنبلی جسمی و ذهنی دانش آموزان شود. مطالعه تابستانی برای دانش آموزان پایه‌های بالاتر، اهمیت بیشتری نیز دارد. زیرا این کار می‌تواند به موفقیت بیشتر در آزمون‌های سرنوشت ساز پیش رو کمک کند.

تأثیر مطالعه تابستانی بر توانایی‌‌های تحصیلی و فکری دانش آموزان

اگر در حال برنامه ریزی تابستان برای فرزند دانش آموز خود هستید، حتما زمان کافی و مناسبی برای مطالعه تابستانی (کتاب‌های درسی و غیردرسی) او در نظر بگیرید. این کار، نتایج مثبت بسیاری به دنبال خواهد داشت؛ از جمله موارد زیر.

با اضطراب و فشار فکری کمتری همراه است

شاید مطالعه تابستانی دانش آموزان، کار طاقت فرسایی بنظر برسد اما واقعیت این است که برنامه مطالعه در تابستان، فشار کمتری به دانش آموزان وارد می‌کند. مطالعه تابستانی در واقع تنها چیزی است که فرزند شما واقعا روی آن تمرکز می‌کند؛ زیرا نیازی به حضور در مدرسه، انجام تکالیف و شرکت در کلاس‌های فوق برنامه مدرسه نیست! علاوه بر این اگر دانش آموزان در طول هفته چند ساعت را به مطالعه اختصاص دهند، در سال تحصیلی جدید با فشار درسی و خستگی ذهنی کمتری مواجه خواهند شد.

در تقویت مهارت‌های تحصیلی موثر است

اغلب دانش آموزان در یک یا چند مبحث ضعیف‌تر از بقیه دروس عمل می‌کنند. ممکن است فرزند دانش آموز شما در روخوانی ضعیف باشد یا در محاسبات ریاضی و فرمول‌های فیزیک مشکل داشته باشد. در هر صورت، در پایان سال تحصیلی دقیقا متوجه نقطه ضعف‌های او خواهید شد. اختصاص دادن زمان مطالعه تابستانی به مرور و تکرار دروس مورد نظر می‌تواند عملکرد تحصیلی فرزند شما در سال جدید را تقویت کند و همچنین اعتماد بنفس او را افزایش دهد.

با این حال مطالعه تابستانی فقط مختص دانش آموزان ضعیف و متوسط نیست. حتی دانش آموزان زرنگ و معدل بالا نیز می‌توانند از این زمان برای آشنایی با دروس پیش رو در سال تحصیلی جدید استفاده کنند. 

به حفظ عادت مطالعه کمک می‌کند

ترک کردن عادت مطالعه منظم، مشکل رایج تمام دانش آموزان در ابتدای شروع سال تحصیلی است. بازگشت به روال عادی و منظم مطالعه، چندین هفته زمان می‌برد و فشار جسمی و فکری زیادی به دانش آموزان وارد می‌کند. با دنبال کردن یک برنامه مطالعه تابستانی، فرزند دانش آموز شما به راحتی با برنامه تحصیلی مدرسه هماهنگ خواهد شد و می‌تواند در کمترین زمان ممکن، خود را با آن وفق دهد.

در بهبود عملکردهای ذهنی و فکری نقش دارد

مطالعه جزء موثرترین فعالیت‌های ذهنی دانش آموزان محسوب می‌شود و حذف کامل آن برای حداقل ۲ ماه می‌تواند از جهات مختلف بر عملکرد مغز آنها تأثیر منفی بگذارد. مطالعه تابستانی منظم (هر چند برای مدت زمان کوتاه و به طور تفریحی) به حفظ و تقویت تمرکز و توجه، بهبود مهارت‌های شنیداری و گفتاری، تقویت مهارت‌های تفکر و حل مسئله، افزایش دایره لغات و بهبود مهارت‌های خواندن و نوشتن کمک می‌کند.

مطالعه آزاد را دست کم نگیرید

هنگامی که بحث مطالعه تابستانی به میان می‌آید، اغلب ما به مطالعه کتاب‌های درسی فکر می‌کنیم. اما فرزند دانش آموز شما می‌تواند از مزایای مطالعه آزاد تابستانی نیز بهره‌مند شود. در حالیکه بهتر است مطالعه موضوعات درسی در اولویت قرار گیرد؛ اما مطالعه کتاب‌های غیر درسی با موضوعات آزاد نیز مزایای مختلفی برای دانش آموزان دارد؛ از جمله:

• تقویت قوه تخیل
• تقویت مهارت درک مطلب
• بهبود مهارت‌های نوشتاری و دستور زبان
• گسترش دایره لغات
• کشف استعدادها و علایق

بهترین زمان برای شروع مطالعه تابستانی

همانطور که مشاهده کردید، مطالعه تابستانی دانش آموزان مزایای قابل توجهی دارد. اما مطالعه تابستانی باید از چه زمانی آغاز شود تا بیشترین تأثیرات ممکن را داشته باشد؟ مطالعه تابستانی دانش آموزان نباید بلافاصله پس از اتمام امتحانات و آگاهی از نمرات آغاز شود. بهرحال آنها چندین هفته به طور منظم درس خوانده‌اند و استرس و فشار امتحانات را از سر گذرانده اند. بنابراین بهتر است یک استراحت کوتاه ۲ تا ۳ هفته‌ای داشته باشند. در این مدت می‌توانید به همراه فرزندتان، یک برنامه متعادل و هدفمند برای مطالعه تابستانی در نظر بگیرید؛ به طوریکه تعداد ساعات مطالعه هفتگی یا روزانه و همچنین مفاهیم یا موضوعات مطالعه کاملا مشخص شوند. 

به خاطر داشته باشید که برنامه مطالعه تابستانی نباید افراطی و فشرده باشد؛ در اینصورت باعث خستگی و دلزدگی دانش آموزان خواهد شد و حتی می‌تواند تأثیرات نامطلوبی به دنبال داشته باشد. برنامه مطالعه تابستانی فرزندتان را با توجه به سن، وضعیت تحصیلی، پایه تحصیلی، اهداف و اولویت‌ها و همچنین میزان علاقه و اشتیاق او تنظیم نمایید و حتما بخشی از آن را به مطالعه آزاد اختصاص دهید.

حرف آخر

مطالعه تابستانی به این معنا نیست که دانش آموزان در تعطیلات تابستان هر روز چندین ساعت کتاب‌های درسی یا غیردرسی بخوانند و فرصتی برای استراحت و تفریح نداشته باشند. بلکه به معنای داشتن یک روال منظم برای مطالعه است؛ به طوریکه به تقویت تمرکز و توجه، مرور مشکلات درسی سال گذشته، حفظ عادت مطالعه منظم و همچنین پر کردن اوقات فراغت آنها به شیوه‌ای هدفمند و مثبت کمک نماید.