مقدمه
تابستان فصل تعطیلی مدارس، سفرهای خانوادگی، تفریحات آبی، معاشرت با دوستان و پرداختن به کارهایی است که شاید انجام آنها در ۹ ماه دیگر سال امکان پذیر نباشد؛ مانند مطالعه کتابهای غیر درسی! با وجود آنکه کودکان و نوجوانان حدود ۳ ماه از مطالعه درسی فاصله میگیرند اما خواندن کتابهای مناسب سنشان در ایام تابستان میتواند پیشنهاد هیجان انگیز و ایده آلی باشد. اگر به دنبال کتابهای مناسب برای فرزند ۱۰ تا ۱۶ ساله خود هستید، به جای کاملا درستی آمدهاید. در ادامه با لیستی از بهترین و مناسبترین کتابها برای مطالعه هر گروه سنی آشنا میشوید. نام کتابهای زیر را به همراه فرزندتان مرور کنید و اجازه دهید که از میان آنها، کتاب مورد علاقه خود را انتخاب کند.
کتابهای مناسب کودکان ۱۰ تا ۱۲ ساله
کودکان در این بازه سنی از کتابهایی استقبال میکنند که تصاویر جذاب و گیرا و حجم نوشتار متعادلی داشته باشد. اگر تعداد ورقهای کتاب بیش از اندازه زیاد بوده و تصاویر اندکی داشته باشد، برای کودکان ۱۰ تا ۱۲ ساله چندان جذاب نخواهد بود و به احتمال زیاد خواندن آن را نصفه کاره رها میکنند. بنابراین کتابهای قطور و سنگین با تصاویر سیاه و سفید و اندک برای کودک ۱۰ تا ۱۲ ساله شما مناسب نیستند.
چند مورد از بهترین کتابهایی که میتوانید به بچههای ۱۰ تا ۱۲ سال پیشنهاد دهید، شامل موارد زیر هستند.
ویلودین
این کتاب نوشته «کاترین اپلگیت» است و مضمونی خیال انگیز دارد. داستان این کتاب درباره دختری به نام ویلودین است که عاشق طبیعت و تمام حیوانات و موجودات عجیب و غریبی است که در آن زندگی میکنند. در طی یک آتش سوزی بزرگ، تمام حیوانات مورد علاقه ویلودین از بین میروند و او مجبور میشود با مفاهیم از دست دادن، ترس، تنهایی و … روبرو شود و کنار بیاید. این کتاب، کودک شما را با مفاهیم بسیار عمیقی آشنا کرده و علامت سوالهای زیادی در ذهن او ایجاد میکند. شما میتوانید در مورد این مفاهیم بسیار مهم با کودکتان به گفتگو بپردازید و متناسب با سن و میزان درک او به سوالاتش پاسخ دهید.
چرخ بدشانسی
این کتاب توسط «کیت مکمولان» نوشته شده است و یکی از هفت جلد مجموعه مدرسه نابودکنندگان اژدها است که برای کودکان و نوجوانان منتشر شده است. ویگلاف یک پسر ترسو است که زورش به آزار و اذیتهای برادرانش نمیرسد. او که از حمایت و پشتیبانی والدین خود ناامید شده است، با دیدن آگهی مدرسه نابودکنندگان اژدها بلافاصله در آنجا ثبت نام میکند. او به همراه دو بچه دیگر (به نامهای اریکا و آنگوس) قرار است با یک تیم قوی از هنرستان شوالیههای اصیل مسابقه دهند. اما کاپیتان آنها (لاف زن) پشت سر هم دردسر ایجاد میکند و آنها مجبورند برای کسب مقام اول از شر او خلاص شوند! این کتاب تخیلی و خنده دار میتواند برای کودک شما بسیار جذاب باشد و از آنجایی که چندین جلد دارد، میتواند کودک شما را تا مدتها سرگرم نگه دارد.
زنگ هنر
نویسنده این کتاب «دن گاتمن» است و یک داستان از مجموعه مدرسه پرماجرا محسوب میشود. این مدرسه، یک مدرسه معمولی نیست و ماجراهای جالبی در آن اتفاق میافتد. راوی داستان زنگ هنر و سایر کتابهای این مجموعه، پسری به نام «ای جی» است که از مدرسه تنفر دارد. در این کتاب، ای جی با زبان طنز توضیح میدهد که چرا از کلاس هنر متنفر است. این کتاب هم شما و هم فرزندتان را به قهقهه میاندازد و چه چیزی بهتر از خندیدن در تعطیلات تابستان!
عمرا اگر این کتاب را بخوانم!
نویسنده این کتاب «ژائومه کوپونس» است. این کتاب درباره پسری به نام جولز است که از کتاب خواندن متنفر است. اما با گرفتن کارنامهاش و نمرات پایین آن مجبور میشود کتاب معرفی شده توسط معلمش را بخواند. جولز میگوید که عمرا اگر این کتاب را بخوانم! و مدام از کتاب، داستان، تصاویر و … ایراد میگیرد. در پایان، شخصیت اصلی داستان از ایرادهای الکی جولز خسته میشود و از کتاب بیرون میآید تا از خودش دفاع کند…
کتابهای مناسب کودکان ۱۲ تا ۱۴ سال
فرزند شما در این سن وارد دوره نوجوانی شده است بنابراین به کتابهایی نیاز دارد که در عین حال که سرگرم کننده هستند، بتوانند توانایی حل مسئله او را تقویت کنند و او را از جنبههای مختلف راهنمایی نمایند. بر همین اساس، در ادامه به معرفی ۳ کتاب مناسب برای کودکان ۱۲ تا ۱۴ ساله میپردازیم.
ته خیار
این کتاب شامل چندین داستان کوتاه است و توسط نویسنده معاصر، هوشنگ مرادی کرمانی نوشته شده است. این کتاب، مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران را در قالب ۳۰ داستان کوتاه و با بیانی طنز روایت میکند. ته خیار، نام یکی از داستانهای کوتاه این کتاب است و در مورد پیرمردی صحبت میکند که با خوردن یک خیار با ته تلخ به زندگی و فراز و نشیبهای آن فکر میکند.
شاگرد ته کلاس
این کتاب نوشته «آنجالی.ق.رئوف» است و در مورد پسرک پناهندهای صحبت میکند که به خاطر جنگ از کشورش گریخته و در کشور جدید به یک مدرسه جدید میرود. او با زبان و فرهنگ کشور جدید کاملا غریبه است و همیشه در صندلی ته کلاس مینشیند و با کسی حرف نمیزند. حرفهای زیادی پشت سر او زده میشود و عجیبتر اینکه هر وقت زنگ میخورد، غیبش میزند. بقیه بچههای کلاس فکر میکنند او مریض است یا شاید فرد خطرناکی است؛ حتی ممکن است پسر بسیار پولداری باشد که به یک مدرسه عادی فرستاده شده تا دزدیده نشود….
من جوکم
یک داستان نوجوانانه و پر از خنده و شوخی که به قلم جیمز پترسون و کریس گرابنستاین نوشته شده است. داستان این کتاب درباره پسری به نام «جیمی گرین» است که یک استند آپ کمدین است؛ اما از نوع نشسته زیرا روی صندلی چرخدار مینشیند و نمیتواند راه برود! جیمی به تازگی به محله جدیدی نقل مکان کرده و مجبور است همراه عمه و پسر عمهاش (استیو) زندگی کند. قرار است مسابقهای برای انتخاب بانمکترین بچه برگزار شود و جیمی قصد دارد در آن استند اپ کمدی اجرا کند. پسر عمهاش او را مسخره میکند و میگوید بخاطر ناتوانی جسمی که دارد، بقیه به او ترحم خواهند کرد اما جیمی میتواند حتی عبوسترین افراد را بخنداند…
کتابهای مناسب نوجوانان ۱۴ تا ۱۶ سال
سالهای پایانی نوجوانی میتواند بشدت استرس آور و پیچیده باشد. فرزند شما در این زمان، تصمیمات مهمی درباره آینده خود میگیرد و برای آنکه انتخابهای آگاهانه و مطمئنی داشته باشد، باید قدرت تحلیل و حل مسئله خود را تقویت کند. خوشبختانه مطالعه کتابهای مناسب این سنین میتواند راه ساده، بدون ریسک و کم هزینهای برای کسب این آگاهی باشد. در ادامه نگاهی می اندازیم به کتابهایی که برای فرزند ۱۴ تا ۱۶ ساله شما مناسب است.
یه چیزی بگو
چه بخواهیم و چه نخواهیم، نوجوانان ممکن است در معرض خطرات و اتفاقات ناگواری قرار بگیرند که جرأت نداشته باشند آن را برای والدین خود تعریف کنند. مطالعه این کتاب، فرصت مناسبی است که در مورد چنین مسائلی با فرزند خود صحبت کنید و برخورد صحیح را به او بیاموزید. این کتاب نوشته «لاوری هالس اندرسن» است و در باره دختری به نام «ملیندا» صحبت میکند. او در دبیرستان چندان محبوب نیست و هیچ دوستی ندارد زیرا قبلا در مهمانی آخر سال دبیرستان با پلیس تماس گرفته و باعث بهم خوردن پارتی شبانه شده است. اما پشت پرده رفتارهای عجیب ملیندا، آزار و اذیتی است که تجربه کرده است. بله! او در مهمانی توسط یک سال بالایی مورد آزار و اذیت قرار گرفته و نمیتواند در اینباره با کسی حرف بزند…
اعجوبه
رمان اعجوبه یا شگفتی در سال ۲۰۱۲ توسط «آر.جی.پالاسیو» نوشته شده و جوایز متعددی دریافت کرده است. این کتاب درباره پسر بچهای ده ساله به نام آگوست است که بخاطر یک نوع بیماری خاص، چهرهای ناهنجار شبیه هیولا دارد. او به دلیل بیماری و صورت زشتی که دارد، تا کلاس پنجم در خانه درس خوانده و به مدرسه نرفته است. تا اینکه والدین او تصمیم میگیرند او را به یک مدرسه خصوصی بفرستند تا پیشرفت کند و آینده بهتری داشته باشد. آگوست با شجاعت، صبوری و مهربانی بی حد و حصری که دارد، نظر همکلاسیهایش را جلب میکند و به شاگردی موفق و محبوب تبدیل میشود. این کتاب شامل چندین راوی است و داستان آن توسط شخصیتهای نزدیک به اگوست روایت میشود. مطالعه این کتاب به فرزند شما میآموزد که تمام افراد با وجود تفاوت در رنگ پوست، زبان و لهجه، نقصها و کاستیهای احتمالی و … قابل احترام هستند و نباید مورد تمسخر، طرد شدن و یا آزار و اذیت قرار گیرند.
رویای دویدن
این کتاب نوشته «وندلین ون درانن» نویسنده آمریکایی است و داستان دختری ۱۶ ساله به نام جسیکا را روایت میکند. جسیکا که به طور حرفهای به ورزش دومیدانی میپردازد، در یک تصادف ناگهانی دوست صمیمی خود و همچنین یکی از پاهایش را از دست میدهد. این وضعیت برای یک ورزشکار موفق و حرفهای که رویاهای بزرگی در سر دارد، فاجعه است! او که از توجه بیش از حد یا بی تفاوتی اطرافیان خود به ستوه آمده است، روز به روز منزویتر میشود. اما بتدریج با کمک دوستان، خانواده و البته مربی دلسوزش، راه دیگری برای دنبال کردن رویاهای خود پیدا میکند؛ استفاده از پای مصنوعی! و این تصمیم، یک آغاز فوق العاده برای زندگی جدیدش خواهد بود.
حرف آخر
در بخشهای فوق به معرفی چند مورد از بهترین کتابهایی پرداختیم که برای مطالعه کودکان و نوجوانان در تعطیلات تابستان مناسب هستند. کتابهای ذکر شده در بالا موضوعات متنوعی دارند و شما میتوانید با در نظر گرفتن روحیات و علایق فرزندتان و همچنین پس از مشورت با او، مناسبترین گزینه را انتخاب نمایید.
