راهنمای حل مشکلات تغذیه کودکان: راه‌کارها و توصیه‌های موثر

یکی از گلایه‌های رایج والدین در جمع‌های دوستانه و خانوادگی به مشکلات تغذیه کودکان ‌آن‌ها مربوط می‌شود. شاید در نگاه اول پس زدن یا امتناع از خوردن غذا در کودکان، مسئله مهمی به نظر نرسد اما تغذیه نامناسب کودکان در دراز مدت می‌تواند تأثیرات منفی قابل توجهی بر رشد جسمی، تکامل عصبی، عملکرد و پیشرفت‌ تحصیلی آن‌ها بگذارد. اولین اقدام والدین برای رفع مشکلات تغذیه‌ای کودکان غالبا به کار بستن توصیه‌ها و راه‌کارهای اطرافیان و یا کتاب‌ها و مقالات مرتبط با این موضوع است. اگر شما هم یک فرزند بدغذا دارید و نگران سوء تغذیه او هستید، تا پایان مطلب امروز با ما همراه باشید. مهم‌ترین راه‌کارها و توصیه‌های موثر برای رفع مشکلات تغذیه‌ای کودکان در بخش‌های زیر گردآوری شده است.

اهمیت تغذیه صحیح کودکان

تغذیه صحیح کودکان می‌تواند تا حد زیادی ضامن سلامتی آن‌ها باشد. داشتن یک رژیم غذایی متنوع و سالم که شامل تمام گروه‌های غذایی است، بستر مناسب را برای رشد جسمی و همچنین ذهنی کودک فراهم می‌کند و با جلوگیری از کمبود ویتامین و مواد معدنی و تقویت سیستم ایمنی باعث می‌شود به دفعات کمتر و با شدت خفیف‌تری بیمار شود. کودکانی که به سوء تغذیه دچار هستند، بیشتر مستعد ابتلا به بیماری می‌باشند. مریضی‌های پی در پی باعث تضعیف قوای جسمی کودک می‌‌شود، او را از حضور در مهد کودک، مدرسه یا جمع همسالان باز می‌دارد و می‌تواند روی عملکرد فیزیکی و ذهنی او نیز تأثیر منفی بگذارد. تقریبا تمامی والدین به اهمیت تغذیه صحیح در کودکان واقف هستند و به همین دلیل روی میزان و نحوه غذا خوردن آن‌ها نظارت می‌کنند. اما متأسفانه اگر یک فرزند بدغذا داشته باشید، لازم است کاری فراتر از تشویق و نظارت بر غذا خوردن او انجام دهید.

راه‌کارهای انتخاب نوع غذا

انتخاب نوع غذا برای یک کودک بداشتها می‌تواند واقعا چالش برانگیز باشد. چنین کودکانی هر غذایی را نمی خورند و مرتب بهانه می‌گیرند. یک روش مناسب برای انتخاب نوع غذا برای چنین کودکانی، توجه به سلیقه و علاقه غذایی کودک است. به عنوان مثال اگر کودک از گوشت خوشش نمی‌آید، سهم کمی از غذای او را به گوشت اختصاص دهید و کم کم مقدار گوشت مصرفی او را بیشتر کنید. همچنین تأکید بر مصرف یک نوع غذا یا ماده غذایی می‌تواند باعث زده شدن کودک از آن شود و نتیجه عکس داشته باشد. سعی کنید کودک خود را در انتخاب نوع غذا مشارکت دهید. بدین صورت که با ارائه چند نمونه غذای سالم برای کودکان از آن‌ها بخواهید غذای مورد نظرشان را از بین آن‌ها انتخاب کنند.

مشکلات تغذیه در کودکان

راهنمای انتخاب گروه‌های غذایی مختلف

کودکان برای رشد طبیعی و سلامت مطلوب باید از هر ۵ گروه غذای اصلی به مقدار کافی استفاده کنند. در واقع ترکیب غذا در وعده‌های مختلف باید به گونه‌ای باشد که هر ۵ گروه اصلی را در بر بگیرد. در زیر به معرفی این ۵ گروه اصلی و مقادیر مورد نیاز برای کودکان و نوجوانان می‌پردازیم.

  • گروه نان و غلات: غلات حاوی فیبر، کربوهیدرات‌ها، ویتامین‌های گروه ب و آهن هستند. غلات کامل در مقایسه با غلات تصفیه شده، دارای ارزش غذایی بیشتری است. به همین دلیل توصیه می‌شود حداقل نیمی از نان و غلات مصرفی کودک خود را از نوع کامل انتخاب کنید. 
  • گروه سبزیجات: سبزیجات حاوی ویتامین‌ها، مواد معدنی مختلف، آنتی اکسیدان‌ها و البته فیبر هستند. سعی کنید از سبزیجات با رنگ‌های متنوع در رژیم غذایی کودک خود استفاده کنید زیرا مواد مغذی موجود در سبزیجات با توجه به رنگ آن‌ها متفاوت است. 
  • گروه میوه‌ها: میوه‌ها نیز مانند سبزیجات حاوی فیبر، ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان‌های ضد بیماری هستند. شما می‌توانید از میوه تازه، یخ زده یا خشک برای کودک‌تان استفاده کنید و یا آن را به شکل کمپوت یا سالاد میوه به کودک‌تان بدهید. 
  • گروه پروتئین: گروه پروتئین بسیار متنوع است و شامل پروتئین‌های گیاهی و حیوانی می‌باشد. گوشت، حبوبات، مغزها، دانه‌ها، تخم مرغ، غذاهای دریایی و ماکیان در این دسته قرار می‌گیرند. 
  • گروه شیر و لبنیات: محصولات لبنی، منابع غنی از کلسیم و ویتامین D هستند و همانطور که می‌دانید این دو ماده برای رشد و استحکام استخوان‌ها و دندان‌های کودک ضروری است. 

برخی از والدین گیاه خوار هستند و تمایل دارند کودک‌شان نیز رژیم گیاه خواری داشته باشد. قبل از تصمیم گیری درباره گیاه خواری در کودکان لازم است ابتدا با پزشک اطفال مشورت کنید تا وضعیت جسمی کودک سنجیده شود و در صورت مساعد بودن شرایط، توصیه‌های لازم را دریافت کنید.

امتناع کودک از غذا خوردن و دلایل آن

امتناع کودک از غذا خوردن در برخی از شرایط طبیعی است اما اگر کودک به طور مکرر از غذا خوردن امتناع کند، این مسئله دیگر طبیعی محسوب نمی‌شود. موراد زیر، مهم‌ترین دلایلی هستند که ممکن است باعث امتناع کودک از غذا خوردن شود.

  • عدم تسلط بر خوردن غذای جامد
  • حساسیت نسبت به بافت ماده غذایی
  • مشکل در جویدن
  • ریزه خواری کودک
  • بیماری و مشکلات پزشکی نظیر رفلاکس، آلرژی یا حساسیت‌های غذایی
  • فشار فیزیکی یا روحی

شما می‌توانید با ایجاد یک محیط مثبت برای تغذیه (صحبت و شوخی در هنگام صرف غذا و اجتناب از بحث و تذکر سر میز غذا)، افزایش مصرف مواد غذایی سالم و توضیح در مورد فواید آن‌ها، استفاده از روش‌های جذاب برای معرفی مواد غذایی جدید به کاهش دفعات امتناع کودک از غذا خوردن کمک کنید.

مشکلات تغذیه کودکان

 نقش والدین در تغذیه کودکان

والدین در برخی از مشکلات تغذیه‌ای کودکان نقش دارند. در واقع توجه به یکسری نکات از سوی والدین می‌تواند احتمال پس زدن یا امتناع از خوردن غذا در کودکان را کاهش دهد.

  • مدل و الگو شدن برای کودکان: کودکان به نحوه غذا خوردن شما توجه می‌کنند. یک والد بدغذا که بسیاری از مواد غذایی را دوست ندارد، نمی‌تواند انتظار یک بچه خوش غذا داشته باشد.
  • ارائه نمونه خوب از تغذیه صحیح: وعده‌ها و میان وعده‌هایی که در منزل ارائه می‌شوند، باید سالم و مطابق با نیازهای تغذیه‌ای باشند. ارائه نمونه خوب از تغذیه صحیح در خانه توسط والدین باعث می‌شود که کودک به مصرف هله هوله و تنقلات بدون ارزش غذایی تمایلی نداشته باشد.
  • آموزش تغذیه به کودکان: توضیح دادن در مورد فواید تغذیه‌ای هر غذا به زبان ساده برای کودکان خردسال می‌تواند باعث ترغیب آن‌ها به غذا خوردن سالم شود.
  • مهارت‌های مرتبط با تغذیه: یک راه ساده و البته جذاب برای ترغیب کودکان به غذا خوردن صحیح، تقویت مهارت‌های مرتبط با تغذیه در آن‌هاست. به عنوان مثال کودکان را در آشپزی و تهیه غذا مشارکت دهید، برای خرید مواد غذایی سالم از آن‌ها کمک بگیرید، برای برنامه‌ریزی و آماده سازی وعده‌های غذایی با آن‌ها مشورت کنید. توجه به همین نکات ساده می‌تواند اشتیاق آن‌ها را برای صرف وعده‌های غذایی افزایش دهد.

نکات کلیدی برای تغذیه کودکان

رعایت چند نکته کلیدی می‌تواند در جلوگیری از سوتغذیه و کاهش مشکلات تغذیه‌ای کودکان موثر باشد.

  • مصرف غذاهای طبیعی و تازه: طوری برنامه ریزی کنید که بخش اعظم رژیم غذایی شما و فرزندتان شامل غذاهای طبیعی و تازه باشد. مصرف غذاهای بشدت فرآوری شده، بسته بندی و کنسروی را به حداقل برسانید و سعی کنید تنقلات سالم و مغذی نظیر مغزها و آجیل، میوه خشک و بستنی خانگی را در دسترس کودک‌تان قرار دهید.
  • محدود کردن مصرف غذاهای پرچرب: مصرف غذاهای پرچرب را در رژیم غذایی کودک‌تان محدود کنید. از لبنیات کم چرب استفاده کنید، مقدار روغن را در طبخ غذا کاهش دهید و به جای دسرها و شیرینی‌های آماده و پرچرب از انواع خانگی استفاده کنید.
  • رعایت تنوع غذایی: از یک رژیم غذایی متنوع که شامل هر ۵ گروه غذایی باشد، پیروی کنید. روی مصرف یک گروه غذایی خاص تأکید نکنید و طری برنامه ریزی نمایید که کودک‌تان به مواد غذایی تمام گروه‌های غذایی عادت کند.
  • مصرف مایعات کافی: مصرف مایعات کافی به جلوگیری از یبوست و اجتناب از کم آبی بدن و بی حالی کودک کمک خواهد کرد. علاوه بر آب می‌توانید از میوه‌ها و سبزیجات، آبمیوه‌های خانگی بدون شکر، شیر کم چرب و آب‌ طعم دار شده با لیمو یا خیار برای کودک‌تان استفاده کنید.

کلام آخر

تغذیه نامناسب کودکان در دراز مدت می‌تواند به مشکلات جسمی، تأخیر در رشد و افت عملکرد تحصیلی منجر شود. در صورت موثر نبودن راهکارها و توصیه‌های معمول برای بدغذایی کودک لازم است برای ارزیابی بیشتر به پزشک اطفال مراجعه کنید.

سوالات متداول

آیا مشکلات تغذیه‌ای کودکان نیاز به درمان دارد؟


اکثر مشکلات تغذیه‌ای در کودکان با رعایت یکسری نکات و ایجاد تغییرات در محیط و عکس العمل والدین نسبت به غذا خوردن کودک برطرف می‌شود. با اینحال در صورت وجود مشکلات زمینه‌ای مرتبط با بدغذایی مانند رفلاکس با حساسیت‌های غذایی لازم است برای پیگیری به پزشک مراجعه کنید.

آیا می توانم از تلویزیون برای غذا دادن به کودکم استفاده کنم؟


این یکی از بدترین کارهایی است که می‌توانید در حق کودک‌تان انجام دهید و باعث رفع بدغذایی کودک تان نخواهد شد
ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.